ການສໍ້ໂກງອະສັງຫາໃນລາວ ເກີດຂຶ້ນແນວໃດ ແລະຈະຫຼີກລ່ຽງໄດ້ແນວໃດ?

ການສໍ້ໂກງອະສັງຫາໃນລາວສ່ວນຫຼາຍ ມັກເກີດຂຶ້ນຕາມຮູບແບບທີ່ສັງເກດໄດ້ງ່າຍ ເຊິ່ງມີພຽງບໍ່ເທົ່າໃດແບບ: ທີ່ດິນຕອນດຽວຖືກຂາຍສອງເທື່ອ ໃບຕາດິນປອມຫຼືໃບຕາດິນທີ່ຢືມຂອງຄົນອື່ນມາອ້າງ ຜູ້ຂາຍທີ່ບໍ່ແມ່ນເຈົ້າຂອງແທ້ ໂຄງສ້າງການຖືຄອງທີ່ກົດໝາຍບໍ່ອະນຸຍາດ ແລະເງິນທີ່ຈ່າຍໄປຜິດບ່ອນ. ບໍ່ມີແບບໃດທີ່ແນບນຽນຫຼືຊັບຊ້ອນເລີຍ. ແຕ່ລະແບບໄດ້ຜົນ ກໍຍ້ອນວ່າຜູ້ຊື້ຕ່າງປະເທດຢູ່ໄກບ້ານໄກເຮືອນ ອ່ານເອກະສານບໍ່ອອກ ຖືກກົດດັນດ້ວຍເວລາ ແລະໄວ້ໃຈຄົນກາງທີ່ເປັນມິດ ຫຼາຍກວ່າໄວ້ໃຈທະບຽນທີ່ດິນ. ທາງປ້ອງກັນກໍລຽບງ່າຍບໍ່ແພ້ກັນ: ກວດສອບໃບຕາດິນຢູ່ຫ້ອງການທີ່ດິນທີ່ເກັບຮັກສາທະບຽນ ພົວພັນສະເພາະກັບຜູ້ທີ່ມີຊື່ຢູ່ໃນທະບຽນ ແລະກັບທຸກຄົນທີ່ກົດໝາຍກຳນົດໃຫ້ຕ້ອງໃຫ້ຄວາມຍິນຍອມ ຢ່າກ້າວອອກນອກຂອບເຂດທີ່ຄົນຕ່າງປະເທດຖືຄອງໄດ້ຕາມກົດໝາຍ ແລະຈ່າຍເງິນສະເພາະດ້ວຍການໂອນຜ່ານທະນາຄານທີ່ຕິດຕາມຮ່ອງຮອຍໄດ້ ຄຽງຄູ່ກັບການຂຶ້ນທະບຽນ ແລະຢ່າຈ່າຍກ່ອນໜ້ານັ້ນເດັດຂາດ. ບົດຄວາມນີ້ຈະເລົ່າໃຫ້ຟັງວ່າແຕ່ລະຮູບແບບມັກຈະເກີດຂຶ້ນແທ້ແນວໃດ ເພື່ອໃຫ້ທ່ານຈັບສັງເກດໄດ້ແຕ່ເນີ່ນໆ ແລະບອກວ່າຄວນເຮັດແນວໃດ ຖ້າເລື່ອງຮ້າຍໄດ້ເກີດຂຶ້ນແລ້ວ.

ເປັນຫຍັງການສໍ້ໂກງອະສັງຫາຈຶ່ງມັກມາຕົກໃສ່ຜູ້ຊື້ຕ່າງປະເທດໃນລາວ?

ຕະຫຼາດຢູ່ນີ້ຍັງໃໝ່ ຍັງມີການຊື້ຂາຍບໍ່ຫຼາຍ ແລະຍັງດຳເນີນໄປແບບບໍ່ເປັນທາງການ ໃນລັກສະນະທີ່ເອື້ອປະໂຫຍດໃຫ້ແກ່ຜູ້ທີ່ກຳຂໍ້ມູນໄວ້ໃນມື. ທີ່ດິນຈຳນວນຫຼາຍນອກຕົວເມືອງຍັງບໍ່ມີໃບຕາດິນ ບໍ່ມີດັດຊະນີລາຄາສາທາລະນະ ແລະມີຂໍ້ມູນການຊື້ຂາຍທີ່ທຽບກັນໄດ້ເຜີຍແຜ່ອອກມາໜ້ອຍຫຼາຍ ນາຍໜ້າກໍບໍ່ໄດ້ມີໃບອະນຸຍາດ ແລະຂອບເຂດທີ່ກົດໝາຍອະນຸຍາດໃຫ້ຄົນຕ່າງປະເທດເປັນເຈົ້າຂອງໄດ້ ກໍແຄບພໍທີ່ຈະມີຄົນຍື່ນທາງລັດອ້ອມກົດໝາຍມາສະເໜີໃຫ້ສະເໝີ. ເມື່ອບວກກັບໄລຍະທາງທີ່ຫ່າງໄກ ອຸປະສັກດ້ານພາສາ ແລະຄວາມໄວ້ເນື້ອເຊື່ອໃຈຕາມທຳມະຊາດ ທີ່ຄົນມາໃໝ່ມອບໃຫ້ແກ່ຜູ້ທີ່ແນະນຳຕົນເຂົ້າມາ ເງື່ອນໄຂສຳລັບການສໍ້ໂກງກໍຄົບຖ້ວນແລ້ວ ໂດຍບໍ່ຈຳເປັນຕ້ອງມີໃຜສະຫຼາດຫຼັກແຫຼມເລີຍ. ຄົນທີ່ກ່ຽວຂ້ອງບໍ່ຄ່ອຍຈະເປັນຄົນແປກໜ້າ. ສ່ວນຫຼາຍມັກເປັນຄົນກາງທີ່ປາກຫວານມີສະເໜ່ ຍາດພີ່ນ້ອງຂອງເຈົ້າຂອງ ຄົນຮູ້ຈັກຂອງຄົນຮູ້ຈັກ ຫຼືຄົນທີ່ເຄີຍຊ່ວຍເຫຼືອຄົນຕ່າງປະເທດຄົນອື່ນໆມາກ່ອນ.

ຈັງຫວະເວລາກໍສຳຄັນເຊັ່ນກັນ. ລາວຍັງຢູ່ໃນບັນຊີສີເທົາຂອງຄະນະເຮັດວຽກປະຕິບັດການທາງດ້ານການເງິນ (FATF) ເຊິ່ງເປັນອົງການສາກົນທີ່ຕິດຕາມກວດກາເລື່ອງການຟອກເງິນ ແລະໃນວັນທີ 4 ພະຈິກ 2026 ເອກອັກຄະລັດຖະທູດສະຫະພາບເອີຣົບ ໄດ້ກ່າວຕໍ່ກອງປະຊຸມຂອງຂະແໜງການເງິນຢູ່ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນວ່າ ທະນາຄານເອີຣົບຫຼາຍແຫ່ງຈັດທຸລະກຳທີ່ກ່ຽວພັນກັບລາວໃຫ້ເປັນທຸລະກຳທີ່ມີຄວາມສ່ຽງສູງ ແລະນຳໃຊ້ການກວດສອບທີ່ເຂັ້ມງວດກວ່າປົກກະຕິ. ມື້ຖັດມາ ທະນາຄານແຫ່ງ ສປປ ລາວ ໄດ້ເປີດແຜນງານກວດກາສະຖາບັນທີ່ຢູ່ພາຍໃຕ້ການຄຸ້ມຄອງຂອງຕົນ ໂດຍເລີ່ມຈາກສະຖາບັນປ່ອຍສິນເຊື່ອຫ້າແຫ່ງກ່ອນ ແລ້ວຂະຫຍາຍໄປເຖິງທຸກແຫ່ງຕະຫຼອດປີ 2027 ສ່ວນໃນເດືອນຕຸລາ ສະພາແຫ່ງຊາດກໍໄດ້ຮັບຮອງການປັບປຸງກົດໝາຍວ່າດ້ວຍອາຊະຍາກຳທາງໄຊເບີ. ສຳລັບຜູ້ຊື້ ຜົນໃນທາງປະຕິບັດກໍຄືເງິນທີ່ເຄື່ອນເຂົ້າສູ່ອະສັງຫາໃນລາວ ກຳລັງຖືກກວດກາຢ່າງໃກ້ຊິດກວ່າແຕ່ກ່ອນ ທັງຢູ່ຕົ້ນທາງແລະປາຍທາງ. ເງິນທີ່ຈ່າຍເປັນເງິນສົດ ເງິນທີ່ສົ່ງຜ່ານບຸກຄົນທີສາມ ຫຼືເງິນທີ່ບໍ່ມີເອກະສານຢັ້ງຢືນ ບໍ່ແມ່ນພຽງແຕ່ມີຄວາມສ່ຽງອີກຕໍ່ໄປ: ເງິນນັ້ນອາດຖືກອາຍັດໄວ້ ຖືກສອບຖາມ ຫຼືອາດນຳກັບບ້ານບໍ່ໄດ້ເລີຍໃນພາຍຫຼັງ.

ການຂາຍຊ້ອນ ຫຼືການຂາຍທີ່ດິນຕອນດຽວໃຫ້ສອງຄົນ ມີໜ້າຕາແນວໃດ?

ຮູບແບບທີ່ເກົ່າແກ່ທີ່ສຸດ ກໍແມ່ນຮູບແບບທີ່ງ່າຍດາຍທີ່ສຸດ: ທີ່ດິນຕອນດຽວ ຜູ້ຊື້ສອງຄົນ. ຜູ້ຂາຍຮັບເງິນມັດຈຳຂອງທ່ານ ຫຼືແມ້ແຕ່ຮັບເງິນເຕັມຈຳນວນ ທັງທີ່ໄດ້ຂາຍ ໃຫ້ເຊົ່າ ຫຼືເອົາທີ່ດິນຕອນດຽວກັນນັ້ນໄປຄ້ຳປະກັນໃຫ້ຄົນອື່ນແລ້ວ ຫຼືໄປເຮັດແບບນັ້ນພາຍຫຼັງທີ່ທ່ານຈ່າຍເງິນແລ້ວ. ຮູບແບບທີ່ແຕກແຂນງອອກມາ ມີທັງທີ່ດິນທີ່ຈຳນອງໄວ້ກັບທະນາຄານໂດຍທີ່ຜູ້ຂາຍບໍ່ເອີ່ຍເຖິງ ການປ່ອຍໃຫ້ຜູ້ເຊົ່າຄົນທີສອງເຊົ່າທີ່ດິນທີ່ທ່ານໄດ້ເຊົ່າໄວ້ແລ້ວ ຫຼືສະມາຊິກຄອບຄົວຄົນໜຶ່ງຂາຍດິນຕອນທີ່ຍາດພີ່ນ້ອງອີກຄົນໜຶ່ງໄດ້ຂາຍໄປກ່ອນແລ້ວ. ຢູ່ລາວ ສິ່ງທີ່ປົກປ້ອງທ່ານຄືທະບຽນ: ສິດເທິງທີ່ດິນຈະໝັ້ນຄົງໄດ້ ກໍດ້ວຍການຂຶ້ນທະບຽນຢູ່ຫ້ອງການທີ່ດິນ ແລະຜູ້ຊື້ທີ່ຈ່າຍເງິນໂດຍບໍ່ໄດ້ຂຶ້ນທະບຽນ ມີໃນມືພຽງໃບຮັບເງິນ ບໍ່ແມ່ນສິດ. ເມື່ອມີສອງຄົນອ້າງສິດເທິງດິນຕອນດຽວກັນ ຄົນທີ່ທຸລະກຳຂອງຕົນໄດ້ຂຶ້ນທະບຽນຢ່າງຖືກຕ້ອງ ມັກຈະຢືນຢູ່ໃນຖານະທີ່ເຂັ້ມແຂງກວ່າຫຼາຍ ເມື່ອທຽບກັບຄົນທີ່ຖືພຽງສັນຍາສ່ວນຕົວ ກັບເລື່ອງເລົ່າຂອງຕົນ.

ສັນຍານເຕືອນໄພບໍ່ຄ່ອຍຈະໂຈ່ງແຈ້ງ: ຜູ້ຂາຍທີ່ຢາກໄດ້ເງິນເຕັມຈຳນວນກ່ອນຈະຍື່ນເອກະສານໂອນ ເຫດຜົນບາງຢ່າງທີ່ອ້າງວ່າການຂຶ້ນທະບຽນລໍຖ້າໄປກ່ອນກໍໄດ້ ສັນຍາທີ່ເຊັນກັນຢູ່ຮ້ານອາຫານແທນທີ່ຈະເຊັນຕໍ່ໜ້າເຈົ້າໜ້າທີ່ ຫຼືຄຳຂໍຮ້ອງໃຫ້ເກັບການຊື້ຂາຍໄວ້ເປັນຄວາມລັບ. ທາງປ້ອງກັນຄືການກວດບັນທຶກພາລະຜູກພັນຢູ່ຫ້ອງການທີ່ດິນທັນທີກ່ອນທີ່ທ່ານຈະຈ່າຍເງິນ ເຮັດໃຫ້ການຈ່າຍເງິນແລະການຍື່ນເອກະສານໂອນເກີດຂຶ້ນພ້ອມກັນ ແລະຂຶ້ນທະບຽນໂດຍບໍ່ຊັກຊ້າ. ເງິນມັດຈຳສຳລັບອະສັງຫາທີ່ຍັງຂຶ້ນທະບຽນບໍ່ໄດ້ ຄວນມີຈຳນວນໜ້ອຍ ແລະທາງທີ່ດີທີ່ສຸດ ຄວນໃຫ້ທະນາຍຄວາມຫຼືຕົວແທນຮັບຝາກເງິນເປັນຜູ້ຖືໄວ້ ຈົນກວ່າເອກະສານຈະຄົບຖ້ວນ.

ເອກະສານປອມ ແລະເອກະສານທີ່ຢືມມາອ້າງ ເຮັດວຽກແນວໃດ?

ໃບຕາດິນລາວເປັນເອກະສານເຈ້ຍ ແລະເຈ້ຍກໍປອມໄດ້ ແກ້ໄຂໄດ້ ຫຼືເອົາມາສະແດງແບບຕັດອອກຈາກບໍລິບົດກໍໄດ້. ການປອມແປງທັງສະບັບແມ່ນແບບທີ່ພົບໜ້ອຍທີ່ສຸດ. ສ່ວນຫຼາຍແລ້ວ ເອກະສານເປັນຂອງແທ້ ແຕ່ບໍ່ໄດ້ພິສູດສິ່ງທີ່ມັນເບິ່ງຄືວ່າພິສູດ: ໃບຮັບເງິນພາສີທີ່ດິນທີ່ຖືກຍື່ນມາຄືກັບວ່າເປັນໃບຕາດິນ ແຜນທີ່ສຳຫຼວດຫຼືໃບຢັ້ງຢືນຂອງບ້ານທີ່ຖືກນຳມາອ້າງເປັນຫຼັກຖານຄວາມເປັນເຈົ້າຂອງ ໃບຕາດິນແທ້ຂອງດິນຕອນທີ່ຢູ່ຕິດກັນ ຫຼືຂອງດິນຕອນໃຫຍ່ທີ່ໄດ້ແບ່ງອອກເປັນຫຼາຍຕອນໄປແລ້ວ ຫຼືໃບຕາດິນທີ່ເຂດແດນຖືກແຕ້ມໃໝ່ເທິງສຳເນົາ. ຮູບຖ່າຍແລະສຳເນົາທີ່ສົ່ງມາທາງຂໍ້ຄວາມ ມັກເປັນຊ່ອງທາງຫຼັກຂອງການຫຼອກລວງແບບນີ້ ກໍຍ້ອນວ່າມັນບໍ່ສາມາດກວດທຽບກັບສິ່ງໃດໄດ້ເລີຍນັ້ນເອງ.

ຫຼັກຖານອັນດຽວທີ່ມີນ້ຳໜັກແທ້ ຄືທະບຽນ. ເລກທີໃບຕາດິນ ຊື່ຜູ້ຖືສິດ ເນື້ອທີ່ ແລະເຂດແດນ ຄວນໄດ້ຮັບການຢືນຢັນຢູ່ຫ້ອງການທີ່ດິນທີ່ເກັບຮັກສາບັນທຶກນັ້ນ ໂດຍມີສະບັບຕົ້ນຢູ່ໃນມື ແລະຄວນຍ່າງເບິ່ງດິນຕອນນັ້ນແທ້ໆພ້ອມກັບນັກສຳຫຼວດ ເພື່ອໃຫ້ເຫັນກັບຕາວ່າໜ້າດິນຕົງກັບເຈ້ຍ. ພວກເຮົາໄດ້ອະທິບາຍປະເພດຂອງໃບຕາດິນ ແລະຂັ້ນຕອນການກວດສອບໄວ້ແລ້ວ ໃນຄູ່ມືການອ່ານໃບຕາດິນລາວຂອງພວກເຮົາ. ຖ້າມີໃຜບ່າຍລ່ຽງບໍ່ຢາກໃຫ້ໄປຫ້ອງການ ຫຼືສະເໜີວ່າຈະຈັດການແທນໃຫ້ຜ່ານຄົນຮູ້ຈັກຢູ່ໃນຫ້ອງການ ກໍຈົ່ງຖືວ່ານັ້ນຄືຄຳຕອບທີ່ທ່ານກຳລັງຊອກຫາຢູ່.

ແທ້ຈິງແລ້ວ ໃຜເປັນຜູ້ຂາຍ?

ການຊື້ທີ່ລົ້ມເຫຼວຈຳນວນຫຼາຍ ບໍ່ມີການປອມແປງໃດໆເລີຍ. ເອກະສານເປັນຂອງແທ້ ແຕ່ຄົນທີ່ຢູ່ຕໍ່ໜ້າທ່ານບໍ່ສາມາດຂາຍໄດ້ຕາມລຳພັງ. ທີ່ດິນໃນລາວມັກເປັນດິນຂອງຄອບຄົວ ຂຶ້ນທະບຽນໄວ້ໃນຊື່ຂອງຄົນດຽວ ແຕ່ຄອບຄົວເຂົ້າໃຈກັນວ່າເປັນຂອງທຸກຄົນຮ່ວມກັນ ແລະການຂາຍທີ່ຄູ່ສົມລົດຫຼືທາຍາດຜູ້ມີສິດບໍ່ໄດ້ເຫັນດີນຳ ອາດຖືກໂຕ້ແຍ້ງໄດ້ ເຖິງວ່າຈະດົນນານຫຼັງຈາກທີ່ທ່ານຈ່າຍເງິນໄປແລ້ວກໍຕາມ. ຍາດພີ່ນ້ອງຫຼືຄົນເຝົ້າເຮືອນ ອາດສະແດງຕົວວ່າເຮືອນຫຼັງນັ້ນເປັນຂອງຕົນທີ່ຈະຂາຍໄດ້ ໃນຂະນະທີ່ຜູ້ມີຊື່ໃນທະບຽນອາໄສຢູ່ຕ່າງປະເທດ. ຄົນກາງອາດອ້າງວ່າເຮັດການແທນເຈົ້າຂອງ ທີ່ບໍ່ເຄີຍຕົກລົງຂາຍເລີຍ ຫຼືເຈົ້າຂອງທີ່ຖືກບອກລາຄາຕ່ຳກວ່າລາຄາທີ່ທ່ານກຳລັງຈ່າຍຢູ່ຫຼາຍ. ໜັງສືມອບສິດອາດໝົດອາຍຸ ຖືກຖອນຄືນ ຫຼືເປັນຂອງປອມ ແລະມັນຕ້ອງໄດ້ຮັບການກວດສອບຕ່າງຫາກ ຄືກັນກັບໃບຕາດິນ.

ຫຼັກການຄືໃຫ້ພົວພັນກັບຜູ້ທີ່ມີຊື່ໃນທະບຽນ ດ້ວຍຕົນເອງ ຫຼືຜ່ານໜັງສືມອບສິດທີ່ກວດສອບແລ້ວແລະຍັງມີຜົນໃຊ້ໄດ້ຢູ່ ແລະເກັບກຳໜັງສືຍິນຍອມຂອງທຸກຄົນທີ່ກົດໝາຍກຳນົດໃຫ້ຕ້ອງເຫັນດີ ໂດຍສະເພາະແມ່ນຄູ່ສົມລົດ ກ່ອນທີ່ເງິນໃດໆຈະເຄື່ອນອອກຈາກມືທ່ານ. ຖາມເບິ່ງວ່າໃຜອາໄສຢູ່ເທິງດິນນັ້ນ ແລະໃຜເຮັດໄຮ່ເຮັດນາຢູ່. ຢູ່ໃນບ້ານ ນາຍບ້ານແລະເພື່ອນບ້ານມັກຈະຮູ້ດີວ່າໃຜເປັນເຈົ້າຂອງຫຍັງ ແລະການນັ່ງລົມກັບເພິ່ນພຽງບ່າຍດຽວ ມັກຈະຄີ່ຄາຍສິ່ງທີ່ເອກະສານທັງກອງເຮັດບໍ່ໄດ້.

ກົນອຸບາຍແບບໃດ ທີ່ຂາຍສິ່ງທີ່ກົດໝາຍບໍ່ອະນຸຍາດໃຫ້ແກ່ຄົນຕ່າງປະເທດ?

ການຫຼອກລວງອີກກຸ່ມໜຶ່ງ ອາໄສຊ່ອງຈາກກົດລະບຽບທີ່ແຄບ ວ່າດ້ວຍສິ່ງທີ່ຄົນຕ່າງປະເທດຖືຄອງໄດ້. ຢູ່ລາວ ທີ່ດິນທັງໝົດເປັນຂອງລັດ ແລະຄົນຕ່າງປະເທດບໍ່ສາມາດຖືຄອງທີ່ດິນ ແລະກໍບໍ່ສາມາດຖືສິດນຳໃຊ້ທີ່ດິນແບບຖາວອນໄດ້. ຄົນຕ່າງປະເທດສາມາດເຊົ່າທີ່ດິນ ເປັນເຈົ້າຂອງຫ້ອງຄອນໂດພາຍໃຕ້ດຳລັດວ່າດ້ວຍຄອນໂດມິນຽມ ປີ 2024 ຫຼືລົງທຶນຜ່ານບໍລິສັດທີ່ສ້າງຕັ້ງຂຶ້ນຢ່າງຖືກຕ້ອງ. ສິ່ງໃດກໍຕາມທີ່ສັນຍາໃຫ້ຫຼາຍກວ່ານັ້ນ ຄວນເຮັດໃຫ້ທ່ານຢຸດຄິດກ່ອນ. ແບບທີ່ພົບເລື້ອຍມີດັ່ງນີ້: ທຳອິດ “ກຳມະສິດຖາວອນ” ຫຼື “ໃບຕາດິນສຳລັບຄົນຕ່າງປະເທດ” ສຳລັບດິນຕອນໜຶ່ງ ເຊິ່ງບໍ່ມີຢູ່ຈິງ. ທີສອງ ສັນຍາເຊົ່າ 99 ປີທີ່ສະເໜີໃຫ້ຢູ່ນອກເຂດເສດຖະກິດພິເສດ ບ່ອນທີ່ກົດໝາຍບໍ່ອະນຸຍາດໃຫ້ມີອາຍຸເຊົ່າຍາວປານນັ້ນ. ທີສາມ ທີ່ດິນທີ່ໃສ່ຊື່ໝູ່ຄົນລາວໄວ້ “ແທນທ່ານ” ເຊິ່ງເປັນການໃຊ້ຕົວແທນຖືແທນ ທີ່ຜິດກົດໝາຍ ແລະບັງຄັບໃຊ້ບໍ່ໄດ້. ທີສີ່ ບໍລິສັດທີ່ຜູ້ຖືຮຸ້ນຄົນລາວເປັນຕົວແທນຖືແທນໃນທຸກດ້ານ ພຽງແຕ່ບໍ່ມີໃຜເອີ້ນແບບນັ້ນ. ແລະທີຫ້າ ຫ້ອງຊຸດໃນອາຄານທີ່ບໍ່ເຄີຍໄດ້ຮັບອະນຸມັດໃຫ້ຂາຍເປັນຫ້ອງຄອນໂດ ໂດຍຂາຍດ້ວຍຄຳສັນຍາວ່າເອກະສານຈະຕາມມາທີຫຼັງ.

ສິ່ງທີ່ເຮັດໃຫ້ກົນອຸບາຍເຫຼົ່ານີ້ໄດ້ຜົນ ກໍຄືຜູ້ຂາຍອາດບໍ່ໄດ້ຕົວະທ່ານກ່ຽວກັບເຈ້ຍທີ່ທ່ານໄດ້ຮັບເລີຍ. ສັນຍາເຊົ່າເປັນຂອງແທ້ ບໍລິສັດເປັນຂອງແທ້ ໝູ່ຄົນນັ້ນກໍມີຕົວຕົນແທ້. ການຫຼອກລວງຢູ່ທີ່ສິ່ງທີ່ທ່ານຖືກບອກວ່າເຈ້ຍນັ້ນໝາຍເຖິງ. ເມື່ອຕົວແທນຖືແທນຂາຍ ຢ່າຮ້າງ ຫຼືເສຍຊີວິດ ຫຼືເມື່ອບໍລິສັດຖືກໂຕ້ແຍ້ງ ສານລາວຈະເບິ່ງທີ່ກົດໝາຍ ບໍ່ແມ່ນເບິ່ງທີ່ຄຳສັນຍາ. ບົດຄວາມຂອງພວກເຮົາກ່ຽວກັບການຖືຄອງຂອງຄົນຕ່າງປະເທດ ການເຊົ່າທີ່ດິນ ແລະການຊື້ຜ່ານບໍລິສັດ ໄດ້ອະທິບາຍວ່າເສັ້ນທາງທີ່ຖືກກົດໝາຍແຕ່ລະເສັ້ນ ໃຫ້ຫຍັງແກ່ທ່ານແທ້ໆ.

ເງິນຫາຍໄປໄດ້ແນວໃດ?

ການເສຍເງິນບາງກໍລະນີ ບໍ່ມີການສໍ້ໂກງເລື່ອງອະສັງຫາເລີຍ ມີແຕ່ເລື່ອງການຈ່າຍເງິນເທົ່ານັ້ນ. ເງິນມັດຈຳທີ່ໂອນເຂົ້າບັນຊີສ່ວນຕົວຂອງຄົນກາງແທນທີ່ຈະເປັນບັນຊີຂອງຜູ້ຂາຍ ຫຼືໂອນໃຫ້ “ທະນາຍຄວາມ” ທີ່ບໍ່ມີໃຜເຄີຍກວດສອບ ອາດຫາຍວັບໄປກັບຕາໄດ້ງ່າຍໆ. ລາຍລະອຽດການຈ່າຍເງິນອາດຖືກປ່ຽນທາງຂໍ້ຄວາມໃນນາທີສຸດທ້າຍ ເຊິ່ງເປັນຮູບແບບທີ່ພົບເຫັນຫຼາຍທົ່ວໂລກໃນປັດຈຸບັນ ໂດຍຜູ້ສໍ້ໂກງທີ່ແຮັກເຂົ້າບັນຊີອີເມວ ຫຼືແອບຢູ່ເບື້ອງຫຼັງໂປຣໄຟລ໌ແອັບສົ່ງຂໍ້ຄວາມທີ່ຖືກລອກແບບ ຈະສົ່ງເລກບັນຊີທະນາຄານໃໝ່ທີ່ເບິ່ງແລ້ວໜ້າເຊື່ອຖືທຸກຢ່າງ. ເງິນສົດທີ່ຍື່ນໃຫ້ກັນໃນມື້ເຊັນສັນຍາ ບໍ່ເຫຼືອຮ່ອງຮອຍວ່າໃຜເປັນຜູ້ຮັບ. ແລະຜູ້ຂາຍທີ່ສະເໜີໃຫ້ແຈ້ງລາຄາຕໍ່ເຈົ້າໜ້າທີ່ຕ່ຳກວ່າຄວາມຈິງ ແລ້ວຈ່າຍສ່ວນທີ່ເຫຼືອກັນຢູ່ນອກ ກຳລັງຊວນທ່ານເຂົ້າຮ່ວມໃນການກະທຳທີ່ບໍ່ຖືກຕ້ອງ ທີ່ເຮັດໃຫ້ທ່ານບໍ່ມີຫຼັກຖານວ່າໄດ້ຈ່າຍໄປເທົ່າໃດແທ້ ເຊິ່ງຈະກາຍເປັນບັນຫາໃນຂໍ້ຂັດແຍ່ງໃດໆພາຍຫຼັງ ແລະເປັນບັນຫາອີກເທື່ອໜຶ່ງ ເມື່ອທ່ານຂາຍແລະຢາກນຳເງິນຂອງທ່ານອອກໄປ.

ທາງປ້ອງກັນບໍ່ແມ່ນການກວດສອບພຽງຄັ້ງດຽວ ແຕ່ແມ່ນນິໄສຫຼາຍຢ່າງລວມກັນ. ຈ່າຍເງິນໃຫ້ສະເພາະຜູ້ທີ່ມີຊື່ໃນທະບຽນ ຫຼືຕົວແທນຮັບຝາກເງິນທີ່ກວດສອບແລ້ວ ດ້ວຍການໂອນຜ່ານທະນາຄານ ແລກກັບເອກະສານທີ່ເຊັນແລ້ວ. ຢືນຢັນລາຍລະອຽດບັນຊີທະນາຄານທຸກເທື່ອ ດ້ວຍການໂທຫາເບີທີ່ທ່ານມີຢູ່ແລ້ວ ຢ່າຢືນຢັນດ້ວຍການຕອບກັບຂໍ້ຄວາມທີ່ສົ່ງລາຍລະອຽດນັ້ນມາເດັດຂາດ. ບັນທຶກລາຄາເຕັມໄວ້ໃນສັນຍາ ແລະໃນເອກະສານການໂອນ. ຮັກສາຮ່ອງຮອຍທີ່ສະແດງວ່າເງິນມາຈາກໃສ ແລະເຂົ້າມາລາວຢ່າງຖືກກົດໝາຍ ເພາະດັ່ງທີ່ການກວດກາອັນເຂັ້ມງວດຍ້ອນບັນຊີສີເທົາໄດ້ສະແດງໃຫ້ເຫັນແລ້ວ ຮ່ອງຮອຍນັ້ນເອງທີ່ເຮັດໃຫ້ທະນາຄານຍອມປ່ອຍເງິນໃຫ້ ແລະເຮັດໃຫ້ທ່ານນຳເງິນກັບບ້ານໄດ້ໃນພາຍຫຼັງ. ພວກເຮົາໄດ້ອະທິບາຍຂັ້ນຕອນລະອຽດໄວ້ ໃນຄູ່ມືການນຳເງິນເຂົ້າແລະອອກຈາກລາວຂອງພວກເຮົາ.

ນິໄສແບບໃດ ທີ່ເອົາຊະນະໄດ້ເກືອບທຸກຮູບແບບ?

ຮູບແບບອາດແຕກຕ່າງກັນ ແຕ່ນິໄສບໍ່ເທົ່າໃດຢ່າງດຽວກັນນີ້ ສະກັດກັ້ນໄດ້ເກືອບທັງໝົດ:

• ກວດສອບຈາກແຫຼ່ງຕົ້ນ. ຢືນຢັນໃບຕາດິນ ຜູ້ຖືສິດ ແລະພາລະຜູກພັນຢູ່ຫ້ອງການທີ່ດິນທີ່ເກັບຮັກສາທະບຽນ ຢ່າອີງໃສ່ຮູບຖ່າຍຫຼືສຳເນົາເດັດຂາດ.
• ພົວພັນກັບເຈົ້າຂອງໂດຍກົງ. ພົບຜູ້ທີ່ມີຊື່ໃນທະບຽນ ກວດເອກະສານຢັ້ງຢືນຕົວຕົນ ແລະຂໍຄວາມຍິນຍອມຈາກຄູ່ສົມລົດ ພ້ອມທັງຈາກຜູ້ອື່ນທຸກຄົນທີ່ກົດໝາຍກຳນົດໃຫ້ຕ້ອງເຫັນດີນຳ.
• ຢູ່ໃນຂອບເຂດຂອງກົດໝາຍ. ຮັບເອົາສະເພາະໂຄງສ້າງທີ່ຄົນຕ່າງປະເທດຖືຄອງໄດ້ຢ່າງຖືກກົດໝາຍ: ສັນຍາເຊົ່າທີ່ຂຶ້ນທະບຽນແລ້ວ ຫ້ອງຄອນໂດ ຫຼືບໍລິສັດທີ່ສ້າງຕັ້ງຂຶ້ນຢ່າງຖືກຕ້ອງ. ປະຕິເສດການໃຊ້ຕົວແທນຖືແທນທຸກຮູບແບບ.
• ຈ່າຍເງິນຄຽງຄູ່ກັບການຂຶ້ນທະບຽນ. ວາງເງິນມັດຈຳໃຫ້ໜ້ອຍ ໃຊ້ຕົວແທນຮັບຝາກເງິນເມື່ອເຮັດໄດ້ ແລະຜູກການຈ່າຍເງິນກ້ອນໃຫຍ່ໄວ້ກັບການຍື່ນເອກະສານໂອນ.
• ໃຊ້ເງິນທີ່ຕິດຕາມຮ່ອງຮອຍໄດ້. ໂອນຜ່ານທະນາຄານເທົ່ານັ້ນ ລົງລາຄາເຕັມໄວ້ໃນເອກະສານ ແລະຢືນຢັນລາຍລະອຽດການຈ່າຍເງິນດ້ວຍການໂທລົມກັນ.
• ຢ່າຍອມຖືກເລັ່ງ. ກຳນົດເວລາທີ່ຜູ້ຂາຍຕັ້ງຂຶ້ນເອງ ລາຄາທີ່ຕ່ຳກວ່າຕະຫຼາດຫຼາຍ ຫຼືຄຳຂໍຮ້ອງໃຫ້ເກັບເປັນຄວາມລັບ ລ້ວນແຕ່ເປັນເຫດຜົນທີ່ຄວນຊ້າລົງ ບໍ່ແມ່ນເລັ່ງໃຫ້ໄວຂຶ້ນ.

ຖ້າເລື່ອງໄດ້ເກີດຂຶ້ນແລ້ວ ທ່ານຈະເຮັດຫຍັງໄດ້ແດ່?

ຕ້ອງລົງມືໄວ ເພາະມື້ທຳອິດໆສຳຄັນທີ່ສຸດ. ຢຸດການຈ່າຍເງິນທຸກງວດທີ່ຍັງເຫຼືອ. ຖ້າທ່ານຈ່າຍດ້ວຍການໂອນຜ່ານທະນາຄານ ໃຫ້ຖາມທະນາຄານຂອງທ່ານທັນທີ ວ່າສາມາດພະຍາຍາມຮຽກເງິນຄືນຫຼືອາຍັດເງິນນັ້ນໄວ້ໄດ້ບໍ ວິທີນີ້ໄດ້ຜົນແຕ່ບາງເທື່ອເທົ່ານັ້ນ ແລະໄດ້ຜົນສະເພາະເມື່ອເຮັດໄດ້ໄວ. ລວບລວມທຸກເອກະສານ ໃບຮັບເງິນ ຂໍ້ຄວາມ ແລະຊື່ຄົນທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ ແລ້ວຂຽນລຳດັບເຫດການໄວ້ ໃນຂະນະທີ່ຍັງຈື່ໄດ້ຊັດເຈນ. ແຈ້ງເລື່ອງຕໍ່ເຈົ້າໜ້າທີ່ຕຳຫຼວດ ແລະມອບໝາຍໃຫ້ທະນາຍຄວາມທີ່ໄດ້ຮັບອະນຸຍາດໃນລາວ ເຊິ່ງສາມາດສອບຖາມຫ້ອງການທີ່ດິນວ່າຈະບັນທຶກຂໍ້ຂັດແຍ່ງໄວ້ກັບດິນຕອນນັ້ນໄດ້ບໍ ເພື່ອບໍ່ໃຫ້ມັນຖືກໂອນຕໍ່ໄປອີກ ໃນຂະນະທີ່ເລື່ອງຍັງບໍ່ທັນສິ້ນສຸດ.

ຈົ່ງມອງສິ່ງທີ່ຈະຕາມມາຕາມຄວາມເປັນຈິງ. ການຮ້ອງຟ້ອງທາງອາຍາອາດນຳໄປສູ່ການດຳເນີນຄະດີ ແຕ່ລຳພັງມັນເອງບໍ່ໄດ້ສົ່ງເງິນຄືນໃຫ້ທ່ານ ແລະການຮ້ອງຂໍທາງແພ່ງກໍຕ້ອງຜ່ານເສັ້ນທາງທີ່ພວກເຮົາໄດ້ອະທິບາຍໄວ້ໃນບົດຄວາມວ່າດ້ວຍຂໍ້ຂັດແຍ່ງດ້ານອະສັງຫາ: ການເຈລະຈາກັນເອງ ການໄກ່ເກ່ຍຢູ່ບ້ານ ອົງການຄຸ້ມຄອງທີ່ດິນ ແລະສານປະຊາຊົນ ເຊິ່ງດຳເນີນໄປຢ່າງຊ້າໆແລະເປັນພາສາລາວ. ການໄດ້ເງິນຄືນເປັນໄປໄດ້ ເມື່ອເງິນນັ້ນຕິດຕາມຮ່ອງຮອຍໄດ້ ແລະອີກຝ່າຍໜຶ່ງມີຊັບສິນຢູ່ໃນລາວ ແຕ່ຖ້າບໍ່ດັ່ງນັ້ນກໍເປັນເລື່ອງຍາກ. ນັ້ນຄືເຫດຜົນທີ່ທຸກຮູບແບບໃນບົດຄວາມນີ້ ປ້ອງກັນໄວ້ກ່ອນຈະເສຍໜ້ອຍກວ່າການຕາມແກ້ໄຂພາຍຫຼັງຫຼາຍ.

ທີ່ Prime Mekong ພວກເຮົາຖືວ່າການປ້ອງກັນການສໍ້ໂກງເປັນຫົວໃຈຂອງວຽກ ບໍ່ແມ່ນສ່ວນເສີມ. ຮ່ວມກັບທີ່ປຶກສາກົດໝາຍທີ່ໄດ້ຮັບອະນຸຍາດໃນລາວ ພວກເຮົາກວດສອບໃບຕາດິນກັບທະບຽນ ຢືນຢັນວ່າໃຜມີສິດຂາຍແລະໃຜຕ້ອງໃຫ້ຄວາມຍິນຍອມ ຮັກສາທຸກໂຄງສ້າງໃຫ້ຢູ່ໃນຂອບເຂດຂອງກົດໝາຍ ແລະຈັດການການຈ່າຍເງິນໃຫ້ເງິນເຄື່ອນໄຫວສະເພາະຄຽງຄູ່ກັບການຂຶ້ນທະບຽນເທົ່ານັ້ນ. ຖ້າທ່ານພົບອະສັງຫາທີ່ຖືກໃຈດ້ວຍຕົນເອງ ກະລຸນາລົມກັບພວກເຮົາກ່ອນຈ່າຍເງິນມັດຈຳ. ການກວດສອບພຽງບໍ່ເທົ່າໃດມື້ ໃຊ້ຈ່າຍໜ້ອຍຫຼາຍ ເມື່ອທຽບກັບການເສຍເງິນທີ່ອາດບໍ່ມີວັນໄດ້ຄືນ.

ບົດຄວາມນີ້ເປັນຂໍ້ມູນທົ່ວໄປ ຕາມສະພາບການຮອດເດືອນພະຈິກ 2026 ແລະບໍ່ແມ່ນຄຳແນະນຳທາງກົດໝາຍ. ກົດໝາຍ ຂັ້ນຕອນ ແລະແນວທາງປະຕິບັດຂອງທະນາຄານໃນລາວ ມີການປ່ຽນແປງໄດ້ ແລະແຕ່ລະກໍລະນີ ຂຶ້ນຢູ່ກັບຂໍ້ເທັດຈິງສະເພາະຂອງກໍລະນີນັ້ນ. ກະລຸນາກວດສອບທຸກຂໍ້ກັບບໍລິສັດທະນາຍຄວາມທີ່ໄດ້ຮັບອະນຸຍາດໃນ ສປປ ລາວ ກ່ອນທີ່ທ່ານຈະເຊັນສັນຍາ ຫຼືຈ່າຍເງິນ.