ເຮັດປະກັນໄພໃຫ້ເຮືອນຢູ່ລາວໄດ້ບໍ່?

ທ່ານເຮັດປະກັນໄພໃຫ້ເຮືອນຢູ່ລາວໄດ້ ແຕ່ຕ້ອງເຮັດຢູ່ໃນລາວ ແລະ ສັນຍາທີ່ມີຜົນບັງຄັບໃຊ້ແທ້ແມ່ນສັນຍາພາສາລາວ. ກົດໝາຍວ່າດ້ວຍການປະກັນໄພກຳນົດວ່າ ຄວາມສ່ຽງທີ່ຕັ້ງຢູ່ໃນ ສປປ ລາວ ຕ້ອງເອົາປະກັນໄພກັບບໍລິສັດປະກັນໄພທີ່ຈົດທະບຽນ ແລະ ດຳເນີນທຸລະກິດຢູ່ໃນ ສປປ ລາວ ເຊິ່ງປິດທາງອອກທຳອິດທີ່ເຈົ້າຂອງຊາວຕ່າງປະເທດສ່ວນຫຼາຍມັກຄິດເຖິງ ນັ້ນຄືການຖືສັນຍາປະກັນໄພຂອງສິງກະໂປ ຫຼືເອີຣົບ ຄຸມວິນລາຫຼັງໜຶ່ງຢູ່ວຽງຈັນ. ສັນຍາຕ້ອງອອກເປັນພາສາລາວ ສ່ວນສະບັບພາສາອັງກິດແມ່ນພຽງເອກະສານເສີມທີ່ຈະມີກໍໄດ້ ບໍ່ແມ່ນຕົວສັນຍາເອງ. ບໍ່ມີຂໍ້ໃດໃນກົດໝາຍທີ່ເຮັດໃຫ້ນ້ຳຖ້ວມເປັນສິ່ງທີ່ເອົາປະກັນໄພບໍ່ໄດ້ ແຕ່ວ່າເຮືອນທີ່ຢູ່ອາໄສສ່ວນຕົວຈະຊື້ຄວາມຄຸ້ມຄອງນ້ຳຖ້ວມໄດ້ແທ້ຫຼືບໍ່ນັ້ນ ເປັນຄຳຖາມທາງຕະຫຼາດທີ່ບໍ່ມີແຫຼ່ງຂໍ້ມູນສາທາລະນະໃດຕອບໄວ້. ສ່ວນປະກັນໄພໄພພິບັດຂອງລັດນັ້ນມີຢູ່ຈິງ ແລະ ຈ່າຍຈິງ ແຕ່ຈ່າຍໃຫ້ລັດຖະບານ ບໍ່ແມ່ນຈ່າຍໃຫ້ທ່ານ. ຕໍ່ໄປນີ້ຄືສິ່ງທີ່ຢືນຢັນໄດ້ ສິ່ງທີ່ຢືນຢັນບໍ່ໄດ້ ແລະ 6 ຄຳຖາມທີ່ຄວນຖາມນາຍໜ້າປະກັນໄພທີ່ມີໃບອະນຸຍາດ ກ່ອນທ່ານຈະເຊັນເອກະສານໃດໆ.

ມີປະກັນໄພໃດເປັນພັນທະບັງຄັບສຳລັບເຮືອນຢູ່ລາວບໍ່?

ເກືອບແນ່ນອນວ່າບໍ່ມີ ຖ້າເຮືອນຫຼັງນັ້ນເປັນເຮືອນຢູ່ອາໄສແທ້ໆ.

ກົດໝາຍວ່າດ້ວຍການປະກັນໄພມີບັນຊີລາຍການທີ່ບັງຄັບໃຫ້ເຮັດປະກັນໄພຢູ່ຄືກັນ ແລະ ບັນຊີນັ້ນກໍຍາວພໍສົມຄວນ ຄື ພາຫະນະຂົນສົ່ງ ໂຮງແຮມ ເຮືອນພັກ ສະຖານບັນເທີງ ຮ້ານອາຫານ ຕະຫຼາດ ສະຖານທີ່ກໍ່ສ້າງ ສາງເກັບເຄື່ອງຫຼາຍປະເພດ ໂຮງງານ ການຂົນສົ່ງສິນຄ້າ ແລະ ຜູ້ໂດຍສານທາງບົກ ທາງນ້ຳ ແລະ ທາງອາກາດ ພ້ອມທັງປະກັນໄພອັກຄີໄພສຳລັບສະຖານທີ່ຜະລິດ ຫຼືເກັບມ້ຽນວັດຖຸລະເບີດ. ເຂື່ອນໄຟຟ້ານ້ຳຕົກຖືກເພີ່ມເຂົ້າໃນການປັບປຸງກົດໝາຍປີ 2019 ເຊິ່ງເປັນການຕອບສະໜອງໂດຍກົງຕໍ່ເຫດເຂື່ອນແຕກຢູ່ອັດຕະປືໃນປີກ່ອນໜ້ານັ້ນ.

ແຕ່ໃຫ້ອ່ານຄຳເປີດຂອງບັນຊີນັ້ນຢ່າງລະອຽດ ເພາະມັນຈຳກັດຂອບເຂດໄວ້ສະເພາະບຸກຄົນ ແລະ ອົງກອນທີ່ດຳເນີນທຸລະກິດຢູ່ໃນປະເທດ ແລະ ທຸກລາຍການໃນນັ້ນລ້ວນແຕ່ເປັນສະຖານທີ່ທຸລະກິດ ຫຼືກິດຈະການທຸລະກິດທັງນັ້ນ. ວິນລາ ເຮືອນ ຫຼືຫ້ອງຄອນໂດທີ່ຢູ່ອາໄສສ່ວນຕົວ ບໍ່ເຂົ້າຂ່າຍທັງສອງຢ່າງ. ເມື່ອອ່ານຕາມຕົວໜັງສືຂອງກົດໝາຍແລ້ວ ບໍ່ມີປະກັນໄພຊັບສິນອັນໃດເປັນພັນທະບັງຄັບສຳລັບທີ່ຢູ່ອາໄສສ່ວນຕົວ.

ມີສອງຂໍ້ສັງເກດທີ່ຕ້ອງເວົ້າກັນຢ່າງຊື່ຕົງຢູ່ໃຕ້ຄຳຕອບນັ້ນ. ຢ່າງທຳອິດ ກົດໝາຍມອບລາຍລະອຽດຂອງປະກັນໄພບັງຄັບໄປໃຫ້ລະບຽບການສະບັບຕ່າງຫາກ ແລະ ພວກເຮົາຫາລະບຽບການສະບັບນັ້ນບໍ່ພົບ ສະນັ້ນ ຖ້າມີພັນທະປະກັນໄພອັກຄີໄພໃນລະດັບຄົວເຮືອນຢູ່ບ່ອນໃດ ມັນກໍຈະຢູ່ໃນນັ້ນ. ຢ່າງທີສອງ ຄຳວ່າອັກຄີໄພປາກົດຢູ່ໃນບັນຊີບັງຄັບແບບໂດດໆ ເຊິ່ງເມື່ອອ່ານຕາມບໍລິບົດແລ້ວ ໝາຍເຖິງປະກັນໄພອັກຄີໄພຂອງສະຖານທີ່ທຸລະກິດທີ່ລະບຸໄວ້ ບໍ່ແມ່ນພັນທະລວມທົ່ວປະເທດທີ່ຢືນຢູ່ໂດດດ່ຽວ ແຕ່ຄຳແປນັ້ນຄຸມເຄືອແທ້ ແລະ ພວກເຮົາຈະບໍ່ທຳທ່າວ່າມັນຈະແຈ້ງ.

ຍັງມີອີກຂໍ້ໜຶ່ງທີ່ບໍ່ມີ ແລະ ຄວນບັນທຶກໄວ້ ເພາະຜູ້ຊື້ຫ້ອງຄອນໂດມັກຖາມເຖິງ. ດຳລັດວ່າດ້ວຍຄອນໂດທີ່ມີຜົນບັງຄັບໃຊ້ໃນເດືອນກຸມພາ 2024 ໄດ້ຮັບການອະທິບາຍຢ່າງລະອຽດຈາກບົດວິເຄາະຂອງສຳນັກງານກົດໝາຍສາມແຫ່ງ ຄອບຄຸມການຈົດທະບຽນທີ່ດິນຄອນໂດ ໃບອະນຸຍາດຂອງຜູ້ພັດທະນາ ບໍລິສັດຄຸ້ມຄອງອາຄານ ຄະນະກຳມະການເຈົ້າຂອງຫ້ອງ ແລະ ການປະຊຸມປະຈຳປີທີ່ບັງຄັບໃຫ້ຈັດ. ບໍ່ມີບົດໃດໃນສາມບົດນັ້ນເອີ່ຍເຖິງການເຮັດປະກັນໄພໃຫ້ຕົວອາຄານ ຫຼືສ່ວນທີ່ໃຊ້ຮ່ວມກັນ ແລະ ບໍ່ມີບົດໃດເອີ່ຍເຖິງກອງທຶນສຳຮອງເພື່ອສ້ອມແປງໃຫຍ່. ພວກເຮົາບໍ່ໄດ້ຕົວບົດເຕັມຂອງດຳລັດ ສະນັ້ນ ຄຳເວົ້າທີ່ຖືກຕ້ອງແມ່ນ ບົດວິເຄາະທີ່ເຜີຍແຜ່ອອກມາລາຍງານວ່າບໍ່ມີຂໍ້ກຳນົດເລື່ອງປະກັນໄພ ບໍ່ແມ່ນວ່າດຳລັດບໍ່ມີຂໍ້ກຳນົດນັ້ນ. ຖ້າທ່ານກຳລັງຊື້ຫ້ອງໃນອາຄານໃດ ໃຫ້ຂໍເບິ່ງສັນຍາປະກັນໄພຂອງບໍລິສັດຄຸ້ມຄອງອາຄານດ້ວຍຕົນເອງ ຢ່າຖືວ່າກົດໝາຍໄດ້ບັງຄັບໃຫ້ມັນມີຢູ່ແລ້ວ.

ຕົວຈິງແລ້ວທ່ານຊື້ຄວາມຄຸ້ມຄອງແບບໃດໄດ້ ແລະ ນ້ຳຖ້ວມຢູ່ໃນນັ້ນບໍ່?

ຜະລິດຕະພັນປະກັນໄພເຮືອນມີຢູ່ໃນຕະຫຼາດລາວ ແລະ ມັນມີອັກຄີໄພເປັນແກນກາງ. ໝວດຜະລິດຕະພັນຕາມກົດໝາຍລວມເອົາປະກັນໄພຊັບສິນເປັນໝວດຂອງມັນເອງ ຄຽງຄູ່ກັບປະກັນໄພອຸປະຕິເຫດ ແລະ ໄພພິບັດ ເຊິ່ງກົດໝາຍນິຍາມວ່າຄຸ້ມຄອງຄວາມສ່ຽງຕໍ່ຊັບສິນ ແລະ ຄວາມຮັບຜິດຊອບທາງແພ່ງ. ໃນການຈັດໝວດຕາມກົດໝາຍນັ້ນ ບໍ່ມີໝວດປະກັນໄພຄົວເຮືອນ ຫຼືປະກັນໄພເຮືອນຢູ່ອາໄສແຍກຕ່າງຫາກ ຄວາມຄຸ້ມຄອງເຮືອນຂຽນຢູ່ໃຕ້ໝວດຊັບສິນ.

ສິ່ງທີ່ຜະລິດຕະພັນປະກັນໄພເຮືອນຂອງບໍລິສັດປະກັນໄພທົ່ວໄປໃນລາວສະແດງອອກໃຫ້ເຫັນ ແມ່ນຄວາມຄຸ້ມຄອງອັກຄີໄພ ຄວາມຮັບຜິດຊອບຕໍ່ເພື່ອນບ້ານ ຄວາມຮັບຜິດຊອບຂອງສະມາຊິກໃນຄອບຄົວ ການລັກຂະໂມຍ ຄວາມເສຍຫາຍຈາກນ້ຳ ຄວາມເສຍຫາຍຈາກໄຟຟ້າ ແລະ ການແຕກຂອງແກ້ວ. ຮູບຮ່າງແບບນັ້ນ ຄືແກນອັກຄີໄພບວກກັບລາຍການເສີມທີ່ລະບຸຊື່ໄວ້ເປັນຂໍ້ໆ ສອດຄ່ອງກັບຕະຫຼາດແບບຄຸ້ມຄອງສະເພາະໄພທີ່ລະບຸຊື່ ຫຼາຍກວ່າແບບຄຸ້ມຄອງທຸກຄວາມສ່ຽງ ເຖິງແມ່ນວ່າພວກເຮົາຫາຕົວບົດສັນຍາປະກັນໄພສະບັບຈິງບໍ່ໄດ້ແມ່ນແຕ່ສະບັບດຽວ ແລະ ຈະບໍ່ຕັດສິນລັກສະນະຂອງຕະຫຼາດທັງໝົດຈາກໜ້າໂຄສະນາໜ້າດຽວ.

ເລື່ອງນ້ຳຖ້ວມນັ້ນ ພວກເຮົາຈະເຮັດໃຫ້ທ່ານຜິດຫວັງ ແລະ ຄວາມຜິດຫວັງນັ້ນເອງຄືສິ່ງທີ່ພວກເຮົາຄົ້ນພົບ. ບໍ່ມີຂໍ້ໃດໃນກົດໝາຍປະກັນໄພທີ່ເຮັດໃຫ້ນ້ຳຖ້ວມເປັນສິ່ງທີ່ເອົາປະກັນໄພບໍ່ໄດ້. ຄວາມຄຸ້ມຄອງໄພພິບັດຕໍ່ຊັບສິນເປັນໝວດທີ່ກົດໝາຍລະບຸໄວ້ຢ່າງຈະແຈ້ງ ສະນັ້ນ ຈຶ່ງບໍ່ມີການຫ້າມທາງກົດໝາຍ. ແຕ່ນ້ຳຖ້ວມບໍ່ປາກົດຢູ່ໃນລາຍການຜະລິດຕະພັນຂາຍຍ່ອຍທີ່ພວກເຮົາເຫັນ ແລະ ພະຍຸ ລົມພະຍຸ ດິນເຈື່ອນ ຫຼືແຜ່ນດິນໄຫວ ກໍບໍ່ປາກົດຄືກັນ. ບັນຊີຫົວຂໍ້ໃນສື່ໂຄສະນາບໍ່ແມ່ນຕົວບົດສັນຍາ ແລະ ການທີ່ບາງສິ່ງບໍ່ຢູ່ໃນນັ້ນ ກໍບໍ່ໄດ້ພິສູດຫຍັງເລີຍ ທັງກ່ຽວກັບຂໍ້ຍົກເວັ້ນ ແລະ ກ່ຽວກັບການມີຄວາມຄຸ້ມຄອງເສີມໃຫ້ຊື້. ນ້ຳຖ້ວມສຳລັບເຮືອນຢູ່ອາໄສສ່ວນຕົວໃນລາວ ຈະຖືກຄຸ້ມຄອງເປັນມາດຕະຖານ ຫຼືຂາຍເປັນຄວາມຄຸ້ມຄອງເສີມ ຫຼືບໍ່ມີບໍລິສັດໃດຮັບປະກັນເລີຍ ເປັນຄຳຖາມທີ່ພວກເຮົາຫາຄຳຕອບຈາກແຫຼ່ງຂໍ້ມູນສາທາລະນະໃດບໍ່ໄດ້. ໃຜກໍຕາມທີ່ບອກຄຳຕອບແກ່ທ່ານຢ່າງໝັ້ນໃຈ ບໍ່ແມ່ນລາວກຳລັງອ່ານຕົວບົດສັນຍາທີ່ທ່ານຍັງບໍ່ເຄີຍເຫັນ ກໍແມ່ນລາວກຳລັງເດົາ.

ມີໂຄງສ້າງຢ່າງໜຶ່ງທີ່ຄວນເວົ້າເຖິງ ເພາະມັນປ່ຽນວິທີທີ່ທ່ານຄວນຊອກຊື້. ກົດໝາຍຫ້າມບໍລິສັດປະກັນໄພສະເໜີຄ່າທຳນຽມຕ່ຳກວ່າອັດຕາທີ່ລະບຽບການຂອງກະຊວງກຳນົດໄວ້ ແລະ ຂໍ້ກຳນົດເລື່ອງການແຂ່ງຂັນກໍຫ້າມການຕັດລາຄາຕ່ຳກວ່າອັດຕາທີ່ຄຸ້ມຄອງໄວ້ນັ້ນ. ນັ້ນສະແດງວ່າມັນເປັນຕະຫຼາດທີ່ມີອັດຕາກຳນົດ. ການຕໍ່ລອງລາຄາຢ່າງໜັກຈຶ່ງມີບ່ອນຂະຫຍັບໜ້ອຍ ແລະ ຄວາມແຕກຕ່າງທີ່ແທ້ຈິງລະຫວ່າງແຕ່ລະຂໍ້ສະເໜີ ຈະຢູ່ໃນຕົວບົດສັນຍາ ຂໍ້ຍົກເວັ້ນ ແລະ ວົງເງິນປະກັນໄພ ຫຼາຍກວ່າຢູ່ໃນຕົວເລກແຖວລຸ່ມສຸດ.

ທ່ານເອົາເຮືອນຢູ່ລາວໄປປະກັນໄພກັບບໍລິສັດຕ່າງປະເທດໄດ້ບໍ່?

ບໍ່ໄດ້ ແລະ ນີ້ຄືເລື່ອງທີ່ມີຜົນສະທ້ອນຫຼາຍທີ່ສຸດໃນບົດຄວາມນີ້.

ກົດໝາຍວ່າດ້ວຍການປະກັນໄພກຳນົດວ່າ ສັນຍາປະກັນໄພທີ່ຜູ້ເອົາປະກັນໄພຢູ່ໃນ ສປປ ລາວ ເຮັດຂຶ້ນ ຕ້ອງເຮັດກັບບໍລິສັດປະກັນໄພທີ່ຈົດທະບຽນ ແລະ ດຳເນີນທຸລະກິດຢູ່ໃນ ສປປ ລາວ ເທົ່ານັ້ນ. ສຳນັກງານກົດໝາຍແຫ່ງໜຶ່ງຢູ່ວຽງຈັນກໍເວົ້າກົດເກນອັນດຽວກັນນີ້ດ້ວຍຄຳເວົ້າຂອງຕົນເອງ ຄື ຊັບສິນ ແລະ ຊັບສົມບັດທີ່ຢູ່ໃນ ສປປ ລາວ ຕ້ອງເອົາປະກັນໄພກັບບໍລິສັດປະກັນໄພທີ່ມີໃບອະນຸຍາດຂອງລາວ. ສະນັ້ນ ທາງອອກທີ່ຄົນຕ່າງປະເທດຮູ້ສຶກວ່າສົມເຫດສົມຜົນ ຄືການຖືສັນຍາຂອງສິງກະໂປ ບາງກອກ ຫຼືເອີຣົບ ຄຸມເຮືອນຢູ່ລາວ ເພາະຮູ້ສຶກວ່າຕະຫຼາດພາຍໃນຍັງບາງ ນັ້ນຂັດກັບຕົວກົດໝາຍໂດຍກົງ.

ມີສອງຂໍ້ຈຳກັດຂອງຂໍ້ສະຫຼຸບນີ້ ທີ່ຕ້ອງເວົ້າໃຫ້ຊັດ. ຂໍ້ກຳນົດທີ່ພວກເຮົາອ່ານນັ້ນຢູ່ໃນກົດໝາຍປະກັນໄພປີ 2011 ເຊິ່ງກົດໝາຍປີ 2019 ໄດ້ປ່ຽນແທນແລ້ວ ແລະ ພວກເຮົາຫາຕົວບົດປັດຈຸບັນມາຢືນຢັນບໍ່ໄດ້ວ່າກົດເກນນັ້ນຍັງຄົງຢູ່ຄຳຕໍ່ຄຳ. ມັນເປັນຂໍ້ກຳນົດເຊີງໂຄງສ້າງ ແລະ ການທີ່ມັນຍັງຄົງຢູ່ກໍມີຄວາມເປັນໄປໄດ້ສູງ ແຕ່ຄວາມເປັນໄປໄດ້ສູງບໍ່ແມ່ນການຢືນຢັນ. ແລະ ຜົນທີ່ຕົກກັບຜູ້ຊື້ກໍຍັງບໍ່ມີຄຳຕອບ ຄື ສັນຍາຕ່າງປະເທດທີ່ຄຸມຄວາມສ່ຽງໃນລາວຈະເປັນໂມຄະ ຫຼືເປັນໂມຄີຍະ ຫຼືພຽງແຕ່ເປັນການລະເມີດລະບຽບການ ບໍ່ມີບ່ອນໃດທີ່ພວກເຮົາຫາພົບລະບຸໄວ້ ແລະ ການຫ້າມດຳເນີນທຸລະກິດປະກັນໄພໂດຍບໍ່ໄດ້ຮັບອະນຸຍາດນັ້ນ ພຸ່ງໄປທີ່ຜູ້ຂາຍ ບໍ່ແມ່ນຜູ້ຊື້. ຄວາມສ່ຽງທີ່ແທ້ຈິງໃນທາງປະຕິບັດ ອາດບໍ່ແມ່ນຄ່າປັບໃໝ. ມັນຄືການຖືສັນຍາທີ່ທ່ານອາດບັງຄັບໃຊ້ບໍ່ໄດ້ ຄຸມຊັບສິນຢູ່ໃນປະເທດທີ່ບໍລິສັດປະກັນໄພນັ້ນບໍ່ມີຕົວຕົນຢູ່ ແລະ ທ່ານກໍບໍ່ມີຊ່ອງທາງຮຽກຮ້ອງໃນທ້ອງຖິ່ນ.

ມີເສັ້ນທາງທີ່ຖືກຕ້ອງຕາມກົດໝາຍ ທີ່ທຶນປະກັນໄພສາກົນຈະໄປເຖິງເຮືອນຂອງທ່ານໄດ້ ແລະ ຄວນເຂົ້າໃຈໄວ້ ເພາະມັນເຮັດໃຫ້ອຸ່ນໃຈຂຶ້ນແທ້. ບໍລິສັດປະກັນໄພລາວສາມາດເຮັດປະກັນໄພຕໍ່ໄດ້ ທັງພາຍໃນປະເທດ ແລະ ຕ່າງປະເທດ ພາຍໃຕ້ການແຈ້ງ ແລະ ການຕິດຕາມກວດກາຂອງກະຊວງ. ສະນັ້ນ ສັນຍາຂອງບໍລິສັດພາຍໃນ ອາດຈະ ແລະ ສ່ວນຫຼາຍກໍຈະ ຢືນຢູ່ເທິງສັນຍາປະກັນໄພຕໍ່ຂອງສາກົນ. ສິ່ງທີ່ທ່ານບໍ່ໄດ້ຮັບ ຄືສາຍກົງໄປຫາຜູ້ຮັບປະກັນໄພຕໍ່ນັ້ນ. ກົດໝາຍລະບຸໄວ້ຢ່າງແຈ້ງວ່າ ຜູ້ຖືສັນຍາຮຽກຮ້ອງໃຫ້ຜູ້ຮັບປະກັນໄພຕໍ່ຈ່າຍໃຫ້ຕົນໂດຍກົງບໍ່ໄດ້. ຄູ່ສັນຍາຂອງທ່ານແມ່ນບໍລິສັດປະກັນໄພລາວ ແລະ ມີແຕ່ບໍລິສັດປະກັນໄພລາວເທົ່ານັ້ນ ບໍ່ວ່າເອກະສານທີ່ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງຈະໜ້າເຊື່ອຖືພຽງໃດ.

ຄົນຕ່າງປະເທດເປັນຜູ້ຖືສັນຍາປະກັນໄພໄດ້ບໍ່?

ຕາມຕົວໜັງສືຂອງກົດໝາຍແລ້ວ ໄດ້ ແລະ ກົດໝາຍກໍເວົ້າເລື່ອງນີ້ໄວ້ຊັດເຈນຜິດປົກກະຕິ. ກົດໝາຍວ່າດ້ວຍການປະກັນໄພລະບຸວ່າ ໃຊ້ກັບບຸກຄົນ ແລະ ອົງກອນທັງພາຍໃນ ແລະ ຕ່າງປະເທດຄືກັນ ໂດຍລວມເອົາຖານະຜູ້ຊື້ປະກັນໄພໄວ້ຢ່າງຈະແຈ້ງ. ນິຍາມຂອງຜູ້ເອົາປະກັນໄພ ຄືອົງກອນ ຫຼືບຸກຄົນທີ່ມີຊັບສິນ ຄວາມຮັບຜິດຊອບທາງແພ່ງ ຫຼືຊີວິດຂອງຕົນ ໄດ້ຮັບການປະກັນໄພຕາມສັນຍາ ບໍ່ມີເງື່ອນໄຂເລື່ອງສັນຊາດຕິດມາເລີຍ.

ຄຳຖາມເລື່ອງຜົນປະໂຫຍດທີ່ເອົາປະກັນໄພໄດ້ ເຊິ່ງເປັນຈຸດທີ່ເຈົ້າຂອງຊາວຕ່າງປະເທດອາດຄາດວ່າຈະຕິດຂັດ ກັບຄີ່ຄາຍກວ່າທີ່ຄິດ. ກົດໝາຍວາງເງື່ອນໄຂເລື່ອງຜົນປະໂຫຍດທີ່ເອົາປະກັນໄພໄດ້ໄວ້ຢ່າງຈະແຈ້ງ ສະເພາະແຕ່ປະກັນໄພບຸກຄົນເທົ່ານັ້ນ ຄືທ່ານເອົາປະກັນໄພໃຫ້ຕົນເອງ ຄູ່ສົມລົດ ລູກ ພໍ່ແມ່ ອ້າຍເອື້ອຍນ້ອງ ຫຼືຜູ້ທີ່ທ່ານມີຜົນປະໂຫຍດຮ່ວມນຳ. ພາກວ່າດ້ວຍປະກັນໄພຊັບສິນບໍ່ມີມາດຕາທຽບເທົ່າກັນນັ້ນ. ແທນທີ່ຈະເປັນແນວນັ້ນ ມັນຄວບຄຸມການໄດ້ຮັບເກີນຄວາມເສຍຫາຍ ດ້ວຍກົນໄກຂອງການຊົດເຊີຍເອງ ຄື ຄ່າສິນໄໝທົດແທນຈຳກັດຢູ່ພຽງຄວາມເສຍຫາຍຕົວຈິງ ແລະ ບໍ່ເກີນວົງເງິນປະກັນໄພ ການເອົາປະກັນໄພເກີນມູນຄ່າຈະໄດ້ຮັບຄືນຄ່າທຳນຽມສ່ວນເກີນ ແລະ ໄດ້ຮັບການຊົດເຊີຍບໍ່ເກີນລາຄາຕະຫຼາດ ສ່ວນການເອົາປະກັນໄພຊ້ອນກັນຫຼາຍສັນຍາ ຈະສະສາງກັນຕາມສັດສ່ວນລະຫວ່າງບໍລິສັດ ໂດຍລວມແລ້ວບໍ່ເກີນຄວາມເສຍຫາຍຕົວຈິງ.

ຜົນໃນທາງປະຕິບັດກໍຄື ກົດໝາຍບໍ່ໄດ້ຕັ້ງຫຼັກການໃດຂຶ້ນມາເພື່ອສະດຸດຂາເຈົ້າຂອງຊາວຕ່າງປະເທດ. ມັນພຽງແຕ່ຈຳກັດທ່ານໄວ້ຢູ່ກັບຄວາມເສຍຫາຍທາງເສດຖະກິດທີ່ແທ້ຈິງຂອງທ່ານ. ເມື່ອເອົາຫຼັກນີ້ໄປໃຊ້ກັບສາມສະຖານະທີ່ຄົນຕ່າງປະເທດຖືໄດ້ຈິງ ບໍ່ມີສະຖານະໃດເປັນບັນຫາໃນຫຼັກການ. ເຈົ້າຂອງຫ້ອງຄອນໂດເປັນເຈົ້າຂອງຫ້ອງນັ້ນ ແລະ ຫ້ອງນັ້ນເອງຄືວັດຖຸແຫ່ງການປະກັນໄພ. ຜູ້ເຊົ່າທີ່ມີສິ່ງປຸກສ້າງຢູ່ເທິງດິນທີ່ຕົນເປັນເຈົ້າຂອງບໍ່ໄດ້ ກໍເອົາປະກັນໄພຕົວອາຄານ ງານຕົກແຕ່ງ ແລະ ຊັບສິນພາຍໃນ ເພາະດິນບໍ່ແມ່ນຊັບສິນທາງກາຍະພາບທີ່ເອົາປະກັນໄພໄດ້ໃນຕະຫຼາດໃດກໍຕາມ ສະນັ້ນ ການທີ່ທ່ານຖືໃບຕາດິນຂ້າງລຸ່ມບໍ່ໄດ້ ຈຶ່ງເກືອບບໍ່ກ່ຽວກັບເລື່ອງນີ້. ຜູ້ທີ່ເປັນເຈົ້າຂອງສະເພາະສິ່ງປຸກສ້າງ ກໍຢູ່ໃນຖານະດຽວກັນ.

ສິ່ງທີ່ພວກເຮົາຢືນຢັນບໍ່ໄດ້ ຄືບໍລິສັດປະກັນໄພເຮັດແນວໃດແທ້ໃນທາງປະຕິບັດ. ເຂົາເຈົ້າອອກສັນຍາໃນຊື່ຂອງບຸກຄົນຕ່າງປະເທດເອງບໍ່ ເຂົາເຈົ້າຮຽກຫຼັກຖານຢັ້ງຢືນຜົນປະໂຫຍດແບບໃດຈາກຜູ້ເຊົ່າ ທຽບກັບຈາກເຈົ້າຂອງຫ້ອງຄອນໂດ ແລະ ມີບໍລິສັດໃດຜັກດັນຜູ້ຊື້ຕ່າງປະເທດໄປໃຊ້ບໍລິສັດລາວເປັນຜູ້ຖືສັນຍາ ຍ້ອນຄວາມເຄີຍຊິນໃນການພິຈາລະນາຮັບປະກັນ ບໍ່ແມ່ນຍ້ອນກົດໝາຍບໍ ລ້ວນແຕ່ບໍ່ມີເອກະສານໃດບັນທຶກໄວ້. ພວກເຮົາບໍ່ພົບຂໍ້ກຳນົດໃດທີ່ບັງຄັບໃຫ້ມີຊື່ຄົນລາວຢູ່ໃນສັນຍາ ແລະ ພວກເຮົາກໍບໍ່ພົບຫຼັກຖານໃດກ່ຽວກັບການປະຕິບັດຕົວຈິງເຊັ່ນກັນ. ໃຫ້ຖາມ ແລະ ໃຫ້ໄດ້ຄຳຕອບກ່ອນທ່ານຈ່າຍຄ່າທຳນຽມ ບໍ່ແມ່ນຫຼັງຈາກເກີດຄວາມເສຍຫາຍແລ້ວ.

ຍັງມີກົດເກນຂ້າງຄຽງອີກຂໍ້ໜຶ່ງ ທີ່ຄວບຄຸມວ່າທ່ານຊື້ຜ່ານໃຜ ບໍ່ແມ່ນວ່າໃຜເອົາປະກັນໄພໄດ້ ຄື ຕົວແທນປະກັນໄພທີ່ເປັນບຸກຄົນຕ້ອງເປັນພົນລະເມືອງລາວທີ່ມີພູມລຳເນົາຖາວອນຢູ່ໃນປະເທດ. ສ່ວນນາຍໜ້າປະກັນໄພນັ້ນ ຕ້ອງມີປະກັນໄພຄວາມຮັບຜິດຊອບທາງວິຊາຊີບກັບບໍລິສັດປະກັນໄພທີ່ມີໃບອະນຸຍາດຂອງລາວ ເຊິ່ງເປັນເຫດຜົນທີ່ຈັບຕ້ອງໄດ້ ວ່າເປັນຫຍັງຈຶ່ງຄວນຊື້ຜ່ານນາຍໜ້າທີ່ມີໃບອະນຸຍາດ ແທນທີ່ຈະຊື້ໂດຍກົງ. ຖ້າທ່ານຖືກຂາຍຜະລິດຕະພັນທີ່ບໍ່ຖືກກັບຄວາມຕ້ອງການ ຢ່າງໜ້ອຍກໍຍັງມີສິ່ງໜຶ່ງຢູ່ເບື້ອງຫຼັງຄົນທີ່ຂາຍໃຫ້ທ່ານ.

ເມື່ອທ່ານຮຽກຮ້ອງຄ່າສິນໄໝທົດແທນ ຈະເກີດຫຍັງຂຶ້ນ?

ດີກວ່າຊື່ສຽງຂອງຕະຫຼາດທີ່ຄົນເລົ່າກັນມາ ຢ່າງໜ້ອຍກໍໃນເອກະສານ ແລະ ລາຍລະອຽດເຫຼົ່ານີ້ຄວນຮູ້ໄວ້ກ່ອນທີ່ທ່ານຈະຕ້ອງໃຊ້ມັນ.

ໄລຍະເວລາແຈ້ງເຫດແມ່ນສັ້ນ ແລະ ມັນຄືວິທີທີ່ມີໂອກາດຫຼາຍທີ່ສຸດ ທີ່ຈະເຮັດໃຫ້ທ່ານເສຍການຮຽກຮ້ອງທີ່ດີໆໄປ. ກົດໝາຍກຳນົດໃຫ້ຜູ້ຊື້ປະກັນໄພແຈ້ງຄວາມເສຍຫາຍໃຫ້ບໍລິສັດປະກັນໄພຮູ້ພາຍໃນ 5 ວັນ ແລະ ພາຍໃນ 36 ຊົ່ວໂມງ ຖ້າຄວາມເສຍຫາຍນັ້ນເກີດຈາກການປຸ້ນຈີ້. ສັນຍາສາມາດຂະຫຍາຍໄລຍະເວລາເຫຼົ່ານັ້ນໄດ້ ແລະ ສິດຂອງທ່ານກໍຍັງຄົງໄວ້ ຖ້າມີເຫດສຸດວິໄສ ຫຼືເຫດການກະທັນຫັນທີ່ຂັດຂວາງການແຈ້ງແທ້ໆ. 5 ວັນເປັນກອບເວລາທີ່ໂຫດຮ້າຍ ສຳລັບເຈົ້າຂອງທີ່ບໍ່ໄດ້ຢູ່ໃນປະເທດຕອນນ້ຳມາເຖິງ ເຊິ່ງນັ້ນຄືພາບຂອງຜູ້ອ່ານວາລະສານສະບັບນີ້ສ່ວນຫຼາຍພໍດີ. ຖ້າທ່ານມີຊັບສິນຢູ່ລາວທີ່ທ່ານບໍ່ໄດ້ພັກອາໄສເອງ ການຈັດຫາຜູ້ເບິ່ງແຍງບໍ່ແມ່ນເລື່ອງການບຳລຸງຮັກສາຢ່າງດຽວ. ມັນຄືເລື່ອງວ່າໃຜຈະຍື່ນແຈ້ງເຫດໄດ້ທັນກຳນົດ.

ການປະຕິເສດຕ້ອງອະທິບາຍເປັນລາຍລັກອັກສອນ. ກົດໝາຍລະບຸໄວ້ໃນພັນທະຂອງບໍລິສັດປະກັນໄພ ວ່າຕ້ອງໃຫ້ຄຳອະທິບາຍເປັນລາຍລັກອັກສອນເຖິງເຫດຜົນຂອງການປະຕິເສດການຈ່າຍຄ່າສິນໄໝທົດແທນ. ນັ້ນເປັນສິດທີ່ຈັບຕ້ອງໄດ້ ແລະ ບັງຄັບໃຊ້ໄດ້ ແລະ ເປັນສິ່ງທຳອິດທີ່ຄວນຮຽກຮ້ອງ ຖ້າການຮຽກຮ້ອງຂອງທ່ານຖືກປະຕິເສດ.

ເມື່ອຕີລາຄາຄວາມເສຍຫາຍແລ້ວຕົກລົງກັນບໍ່ໄດ້ ຍັງມີທາງອອກທີ່ສານຮັບຮອງ. ການປະເມີນຄວາມເສຍຫາຍດຳເນີນໂດຍບໍລິສັດປະກັນໄພ ຫຼືຜູ້ທີ່ບໍລິສັດມອບໝາຍ ໂດຍບໍລິສັດເປັນຜູ້ອອກຄ່າໃຊ້ຈ່າຍ. ໃນກໍລະນີທີ່ສອງຝ່າຍຕົກລົງກັນບໍ່ໄດ້ ກ່ຽວກັບສາເຫດ ຫຼືຂອບເຂດຂອງຄວາມເສຍຫາຍ ເຂົາເຈົ້າສາມາດແຕ່ງຕັ້ງຜູ້ປະເມີນເອກະລາດໄດ້ ແລະ ຖ້າແມ່ນແຕ່ຊື່ຂອງຜູ້ປະເມີນກໍຍັງຕົກລົງກັນບໍ່ໄດ້ ຝ່າຍໃດຝ່າຍໜຶ່ງສາມາດຂໍໃຫ້ສານປະຊາຊົນ ຢູ່ບ່ອນທີ່ເກີດຄວາມເສຍຫາຍ ຫຼືບ່ອນທີ່ຜູ້ເອົາປະກັນໄພພັກອາໄສ ເປັນຜູ້ແຕ່ງຕັ້ງໃຫ້. ຂໍ້ສະຫຼຸບຂອງຜູ້ປະເມີນຄົນນັ້ນຜູກມັດທັງສອງຝ່າຍ. ນີ້ເປັນກົນໄກທີ່ໃຊ້ໄດ້ຈິງ ແລະ ແຂງແຮງກວ່າທີ່ຜູ້ຊື້ສ່ວນຫຼາຍຄິດວ່າມີຢູ່ຫຼາຍ.

ນອກຈາກນັ້ນ ຂັ້ນຕອນການແກ້ໄຂຂໍ້ຂັດແຍ່ງໄລ່ຈາກການເຈລະຈາ ໄປສູ່ການໄກ່ເກ່ຍ ຈາກນັ້ນໄປສູ່ການແກ້ໄຂທາງບໍລິຫານໂດຍອົງການຄຸ້ມຄອງປະກັນໄພຂອງກະຊວງການເງິນ ຈາກນັ້ນໄປສູ່ຄະນະກຳມະການແກ້ໄຂຂໍ້ຂັດແຍ່ງທາງດ້ານເສດຖະກິດ ແລະ ສຸດທ້າຍໄປສູ່ສານປະຊາຊົນ. ທຸກສັນຍາຕ້ອງລະບຸວ່າໃຊ້ວິທີໃດ. ຂັ້ນຕອນທາງບໍລິຫານ ຄືການຮ້ອງທຸກຕໍ່ອົງການຄຸ້ມຄອງ ເປັນບາດກ້າວທຳອິດທີ່ລາຄາຖືກ ແລະ ເກືອບບໍ່ມີໃຜຮູ້ວ່າມີໃຫ້ໃຊ້ ເຖິງແມ່ນວ່າມັນຖືກນຳໃຊ້ຈິງ ຫຼືເປັນພຽງຕົວໜັງສືທີ່ບໍ່ມີຊີວິດ ພວກເຮົາຍັງຢືນຢັນບໍ່ໄດ້.

ຍັງມີກົນໄກອີກສອງຢ່າງທີ່ກຳນົດວ່າທ່ານຈະໄດ້ຫຍັງ. ຄ່າເສື່ອມລາຄາບໍ່ໄດ້ຮັບການຊົດເຊີຍ ຄືການສູນເສຍມູນຄ່າຈາກການເສື່ອມສະພາບຕາມການໃຊ້ງານ ຢູ່ນອກຄວາມຄຸ້ມຄອງຢ່າງຈະແຈ້ງ ເວັ້ນເສຍແຕ່ສັນຍາຈະລະບຸໄວ້ເປັນຢ່າງອື່ນ. ແລະ ໃນກໍລະນີທີ່ສອງຝ່າຍຕົກລົງກັນບໍ່ໄດ້ວ່າຈະສ້ອມແປງ ປ່ຽນໃໝ່ ຫຼືຈ່າຍເປັນເງິນ ໃຫ້ຖືເອົາການຈ່າຍເປັນເງິນເປັນຫຼັກ. ສ່ວນເລື່ອງເວລາ ກົດໝາຍປີ 2011 ໃຫ້ 30 ວັນນັບແຕ່ວັນທີ່ໄດ້ຮັບເອກະສານຄົບຖ້ວນ ໃນກໍລະນີທີ່ສັນຍາບໍ່ໄດ້ກຳນົດໄລຍະເວລາໄວ້ ແລະ ມີລາຍງານວ່າການປັບປຸງປີ 2019 ຫຼຸດລົງເຫຼືອ 15 ວັນ. ໃຫ້ສັງເກດເງື່ອນໄຂທັງສອງຂໍ້ ເພາະມັນສຳຄັນກວ່າຕົວເລກ ຄື ໄລຍະເວລາທີ່ລະບຸໃນສັນຍາມີຜົນເໜືອກວ່າ ແລະ ໂມງເລີ່ມເດີນກໍຕໍ່ເມື່ອບໍລິສັດປະກັນໄພຍອມຮັບວ່າຕົນໄດ້ຮັບເອກະສານຄົບແລ້ວ.

ເງິນກີບສົ່ງຜົນແນວໃດຕໍ່ວົງເງິນປະກັນໄພຂອງທ່ານ?

ນີ້ຄືຄຳຖາມທີ່ພວກເຮົາຈະຖາມເປັນຂໍ້ທຳອິດ ຖ້າພວກເຮົາເປັນຜູ້ຊື້ ແລະ ມັນຄືຄຳຖາມທີ່ຄົນຂາຍສັນຍາໃຫ້ທ່ານມີໂອກາດຍົກຂຶ້ນມາໜ້ອຍທີ່ສຸດ.

ນັບແຕ່ປີ 2022 ເປັນຕົ້ນມາ ກົດໝາຍວ່າດ້ວຍການຄຸ້ມຄອງເງິນຕາຕ່າງປະເທດກຳນົດໃຫ້ການຈ່າຍເງິນພາຍໃນລາວ ສຳລັບສິນຄ້າ ການບໍລິການ ໜີ້ສິນ ເງິນປັນຜົນ ແລະ ພາສີອາກອນ ຕ້ອງຈ່າຍເປັນເງິນກີບ. ຄ່າທຳນຽມປະກັນໄພ ແລະ ການຈ່າຍຄ່າສິນໄໝທົດແທນ ບໍ່ໄດ້ຖືກເອີ່ຍຊື່ໄວ້ຢ່າງຈະແຈ້ງໃນແຫຼ່ງຂໍ້ມູນໃດທີ່ພວກເຮົາອ່ານ ສະນັ້ນ ການຖືວ່າສັນຍາປະກັນໄພລາວເປັນສັນຍາສະກຸນເງິນກີບ ເປັນການອະນຸມານທີ່ມີເຫດຜົນຮອງຮັບ ບໍ່ແມ່ນຂໍ້ເທັດຈິງທາງກົດໝາຍທີ່ຢືນຢັນແລ້ວ. ໃຫ້ກວດສອບເລື່ອງນີ້ກັບສັນຍາຂອງທ່ານເອງ.

ຖ້າມັນເປັນຈິງຕາມນັ້ນ ຜົນທີ່ຕາມມາຈະທົບກັນຂຶ້ນໃນແບບທີ່ຫຼົງເບິ່ງຂ້າມໄດ້ງ່າຍ. ວົງເງິນປະກັນໄພທີ່ຕັ້ງໄວ້ເປັນເງິນກີບແມ່ນຕົວເລກທາງນາມ. ສິ່ງທີ່ມັນຕ້ອງຊື້ໃຫ້ໄດ້ຫຼັງໄຟໄໝ້ ຄື ຊີມັງ ເຫຼັກ ສາຍໄຟ ເຄື່ອງສຸຂະພັນ ອຸປະກອນ ແລະ ວັດສະດຸຕົກແຕ່ງນຳເຂົ້າ ໃນມາດຕະຖານທີ່ເຈົ້າຂອງຊາວຕ່າງປະເທດຢາກໄດ້ແທ້ໆ ເຊິ່ງສ່ວນຫຼາຍຕັ້ງລາຄາອີງໃສ່ສະກຸນເງິນທີ່ແຂງກວ່າ. ລະຫວ່າງການຕໍ່ສັນຍາຄັ້ງໜຶ່ງກັບອີກຄັ້ງໜຶ່ງ ການອ່ອນຄ່າຂອງເງິນກີບຄ່ອຍໆກັດເຊາະອຳນາດການສ້າງເຮືອນຄືນຕົວຈິງ ຂອງວົງເງິນປະກັນໄພທີ່ຕັ້ງໄວ້ຕາຍຕົວ.

ຈາກນັ້ນໃຫ້ເອົາຫຼັກການສະເລ່ຍວາງທັບລົງໄປອີກຊັ້ນໜຶ່ງ. ກົດໝາຍສະສາງກໍລະນີເອົາປະກັນໄພຕ່ຳກວ່າມູນຄ່າຕາມສັດສ່ວນ ຄື ຖ້າວົງເງິນປະກັນໄພຕ່ຳກວ່າລາຄາຕະຫຼາດຂອງຊັບສິນໃນເວລາທີ່ເກີດຄວາມເສຍຫາຍ ເງິນທີ່ຈ່າຍອອກຈະຖືກຫຼຸດລົງຕາມສັດສ່ວນນັ້ນ. ສະນັ້ນ ວົງເງິນທີ່ພຽງພໍໃນມື້ທີ່ທ່ານຕັ້ງມັນໄວ້ ຖ້າປະໄວ້ໂດຍບໍ່ປັບຕາມດັດຊະນີຕະຫຼອດໄລຍະທີ່ເງິນອ່ອນຄ່າ ແລະ ຄ່າກໍ່ສ້າງເຟີ້ຂຶ້ນ ມັນບໍ່ໄດ້ຂາດພຽງແຕ່ສ່ວນຕ່າງນັ້ນ. ມັນຍັງຕັດການຮຽກຮ້ອງບາງສ່ວນທຸກຄັ້ງລົງຕາມສັດສ່ວນອີກດ້ວຍ. ໄຟໄໝ້ຫ້ອງຄົວໃນເຮືອນທີ່ເອົາປະກັນໄພຕ່ຳກວ່າມູນຄ່າ ຈະບໍ່ຈ່າຍພໍໃຫ້ໄດ້ຫ້ອງຄົວຄືນມາ.

ຄຳຖາມທີ່ຕາມມາເປັນເລື່ອງທາງການຄ້າ ຫຼາຍກວ່າເລື່ອງກົດໝາຍ ແລະ ນາຍໜ້າຄົນໜຶ່ງຕອບໃຫ້ໄດ້ພາຍໃນຕອນບ່າຍດຽວ. ວົງເງິນປະກັນໄພຕັ້ງເປັນໂດລາສະຫະລັດ ແລ້ວຈ່າຍເປັນເງິນກີບຕາມອັດຕາຂອງມື້ນັ້ນໄດ້ບໍ່? ມີການປັບວົງເງິນຕາມດັດຊະນີໃຫ້ບໍ່? ບໍລິສັດປະກັນໄພຈະນຳໃຊ້ຫຼັກການສະເລ່ຍແນວໃດໃນເວລາຮຽກຮ້ອງ ຫຼັງຈາກຜ່ານໜຶ່ງປີແຫ່ງການອ່ອນຄ່າ? ພວກເຮົາຕອບສາມຂໍ້ນີ້ຈາກແຫຼ່ງຂໍ້ມູນສາທາລະນະບໍ່ໄດ້ເລີຍ ແລະ ສຳລັບຜູ້ອ່ານກຸ່ມນີ້ ມັນຄືຄຳຖາມທີ່ມີຄ່າສູງທີ່ສຸດໃນເລື່ອງທັງໝົດນີ້.

ລັດບໍ່ໄດ້ຄຸ້ມຄອງໄພນ້ຳຖ້ວມໃຫ້ບໍ?

ລັດມີປະກັນໄພໄພພິບັດຢູ່ຈິງ ມັນເຮັດວຽກໄດ້ ມັນຈ່າຍອອກມາແລ້ວຫຼາຍເທື່ອ ແລະ ມັນຈະບໍ່ຈ່າຍໃຫ້ທ່ານແມ່ນແຕ່ກີບດຽວ. ນີ້ຄືເລື່ອງທີ່ຄົນເຂົ້າໃຈຜິດຫຼາຍທີ່ສຸດໃນວົງການການເງິນເພື່ອຮັບມືໄພພິບັດຂອງລາວ ແລະ ຄວນເວົ້າໃຫ້ຊັດເຈນ.

ສປປ ລາວ ເຂົ້າຮ່ວມກົນໄກປະກັນໄພຄວາມສ່ຽງໄພພິບັດລະດັບພາກພື້ນ ເຊິ່ງເປັນຂອງອາຊຽນ ແລະ ລັດຄູ່ຮ່ວມງານ ໂດຍມີທະນາຄານເພື່ອການພັດທະນາໜູນຫຼັງ ໃນປີ 2021. ຄວາມຄຸ້ມຄອງຂອງປະເທດເປັນແບບອະທິປະໄຕ ແລະ ແບບພາຣາເມຕຣິກ ຄືສັນຍາຄຸ້ມຄອງຫຼາຍໄພລວມກັນ ທັງນ້ຳຖ້ວມ ພະຍຸເຂດຮ້ອນ ແຜ່ນດິນໄຫວ ດິນເຈື່ອນ ແລະ ໄພທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ ໂດຍມີຄ່າທຳນຽມຢູ່ໃນລະດັບຫຼາຍລ້ານໂດລາສະຫະລັດຕົ້ນໆ ແລະ ໃຫ້ຄວາມຄຸ້ມຄອງສູງເຖິງລະດັບສິບກວ່າລ້ານໂດລາ. ສິ່ງທີ່ເຮັດໃຫ້ມັນຜິດແປກ ຄືຕົວກະຕຸ້ນການຈ່າຍ. ແທນທີ່ຈະວັດປະລິມານນ້ຳຝົນ ຫຼືລະດັບນ້ຳໃນແມ່ນ້ຳ ມັນຈ່າຍເມື່ອຈຳນວນລວມຂອງປະຊາຊົນທີ່ໄດ້ຮັບຜົນກະທົບປະຈຳປີ ຕາມທີ່ອົງການຄຸ້ມຄອງໄພພິບັດແຫ່ງຊາດລາຍງານ ຮອດລະດັບທີ່ກຳນົດໄວ້ ເຊິ່ງເປັນສັນຍາຊຸດທຳອິດຂອງໂລກທີ່ອອກແບບແບບນັ້ນ ແລະ ສະສາງໃຫ້ພາຍໃນ 10 ວັນລັດຖະການ.

ມັນຈ່າຍມາແລ້ວແທ້. ມີການຈ່າຍຫຼັງເຫດນ້ຳຖ້ວມໃນເດືອນສິງຫາ 2023 ມີການຈ່າຍອີກເທື່ອໜຶ່ງຫຼັງພະຍຸໄຕ້ຝຸ່ນຢາຊິໃນປີ 2024 ແລະ ອີກເທື່ອໜຶ່ງໃນວັນທີ 1 ກັນຍາ 2025 ຫຼັງຈາກອົງການຄຸ້ມຄອງໄພພິບັດລາຍງານວ່າມີປະຊາຊົນໄດ້ຮັບຜົນກະທົບຫຼາຍກວ່າ 300,000 ຄົນໃນລະດູນັ້ນ.

ເງິນທຸກກ້ອນເຫຼົ່ານັ້ນໄປເຖິງລັດຖະບານແຫ່ງ ສປປ ລາວ. ຜູ້ຖືສັນຍາຄືລັດ. ບໍ່ມີບຸກຄົນໃດຮຽກຮ້ອງເອົາໄດ້ ບໍ່ມີເຈົ້າຂອງເຮືອນຄົນໃດມີສິດຢືນຮຽກຮ້ອງພາຍໃຕ້ສັນຍານັ້ນ ແລະ ມັນບໍ່ແມ່ນການຊົດເຊີຍຄວາມເສຍຫາຍຂອງຊັບສິນ. ມັນຄືສະພາບຄ່ອງທາງງົບປະມານ ເພື່ອໃຫ້ລັດມີເງິນຮັບມືກັບເຫດການ ແລະ ມັນທົດແທນສັນຍາປະກັນໄພເຮືອນຂອງທ່ານບໍ່ໄດ້. ຍັງມີຜະລິດຕະພັນອີກຊະນິດໜຶ່ງທີ່ອີງໃສ່ຜົນກະທົບ ເປີດຕົວໃນປີ 2026 ໂດຍພຸ່ງໄປທີ່ຄົວເຮືອນຊົນນະບົດທີ່ມີຄວາມສ່ຽງ ເຊິ່ງເປັນຄົນລະໂຄງການ ຄົນລະຈຸດປະສົງ ແລະ ບໍ່ໄດ້ພຸ່ງໄປທີ່ເຈົ້າຂອງວິນລາເຊັ່ນກັນ. ພວກເຮົາບໍ່ພົບໂຄງການຊົດເຊີຍຖາວອນຂອງລັດສຳລັບເຈົ້າຂອງຊັບສິນເອກະຊົນ. ການຊ່ວຍເຫຼືອເປັນແບບເປັນເລື່ອງໆໄປ.

ອີກເຫດການໜຶ່ງທີ່ຜູ້ອ່ານມັກຍົກຂຶ້ນມາ ຄືເຫດເຂື່ອນແຕກຢູ່ອັດຕະປືໃນເດືອນກໍລະກົດ 2018 ເຊິ່ງໃນທີ່ສຸດຜູ້ລອດຊີວິດໄດ້ຮັບເງິນຊົດເຊີຍປະມານ 55 ລ້ານໂດລາສະຫະລັດ ສ່ວນໃຫຍ່ມາຈາກເງິນປະກັນໄພ ພ້ອມກັບການຊ່ວຍເຫຼືອເປັນສິ່ງຂອງ ພາຍໃຕ້ຂໍ້ຕົກລົງທີ່ບັນລຸໃນປີ 2020. ມີສອງເລື່ອງທີ່ຄົນມັກເຂົ້າໃຈຜິດຢູ່ເລື້ອຍໆ. ຢ່າງທຳອິດ ຂະບວນການໃຊ້ເວລາຫຼາຍປີ ແລະ ຕໍ່ມາການກວດກາຂອງລັດພົບວ່າ ເງິນຊົດເຊີຍຈຳນວນບໍ່ໜ້ອຍຖືກນຳໃຊ້ຜິດຈຸດປະສົງ. ແລະ ສິ່ງທີ່ສຳຄັນກວ່ານັ້ນສຳລັບທ່ານຄື ເງິນກ້ອນນັ້ນມາຈາກປະກັນໄພຄວາມຮັບຜິດຊອບຂອງຜູ້ພັດທະນາໂຄງການ. ຊາວບ້ານເປັນຜູ້ຮຽກຮ້ອງໃນຖານະບຸກຄົນທີສາມ ຕໍ່ສັນຍາປະກັນໄພຂອງຄົນອື່ນ. ເຂົາເຈົ້າບໍ່ໄດ້ເປັນຜູ້ຖືສັນຍາ. ກໍລະນີນີ້ບອກເລື່ອງປະກັນໄພຄວາມຮັບຜິດຊອບໃນລາວໃຫ້ທ່ານຮູ້ໄດ້ຫຼາຍ ແຕ່ບໍ່ໄດ້ບອກຫຍັງເລີຍ ກ່ຽວກັບວ່າສັນຍາປະກັນໄພນ້ຳຖ້ວມຂອງຄົວເຮືອນຈະຈ່າຍໃຫ້ຫຼືບໍ່.

ທັງໝົດນັ້ນພາກັບມາຫາຈຸດທີ່ພາກນີ້ເລີ່ມຕົ້ນ. ມາຮອດເດືອນສິງຫາ 2026 ນ້ຳຖ້ວມເປັນເລື່ອງຈິງ ແລະ ກຳລັງເກີດຢູ່ ໂດຍມີປະຊາຊົນໄດ້ຮັບຜົນກະທົບຫຼາຍກວ່າ 60,000 ຄົນສະເພາະຢູ່ແຂວງຄຳມ່ວນ ໃນ 206 ບ້ານ ແລະ ເກືອບ 9,500 ຄອບຄົວ ຄວາມເສຍຫາຍເບື້ອງຕົ້ນປະເມີນໄວ້ປະມານ 100 ຕື້ກີບ ແລະ ມີການແຈ້ງເຕືອນຄອບຄຸມ 10 ແຂວງ. ພວກເຮົາບໍ່ພົບການລາຍງານໃດເລີຍ ກ່ຽວກັບການຮຽກຮ້ອງຄ່າສິນໄໝທົດແທນຈາກປະກັນໄພເອກະຊົນທີ່ເກີດຈາກເຫດການເຫຼົ່ານັ້ນ. ການທີ່ບໍ່ມີລາຍງານ ບໍ່ໄດ້ພິສູດວ່າສັນຍາປະກັນໄພລົ້ມເຫຼວ. ມັນພິສູດວ່າມີສັນຍາປະກັນໄພເອກະຊົນຢູ່ໜ້ອຍພຽງໃດ ໃຫ້ລົ້ມເຫຼວໄດ້.

ກ່ອນເຊັນສັນຍາ ທ່ານຄວນຖາມຫຍັງແດ່?

6 ຄຳຖາມ. ໃຫ້ຖາມນາຍໜ້າປະກັນໄພທີ່ມີໃບອະນຸຍາດ ຖາມເປັນລາຍລັກອັກສອນ ແລະ ເກັບຄຳຕອບໄວ້.

ນ້ຳຖ້ວມຖືກຄຸ້ມຄອງ ຖືກຍົກເວັ້ນ ຫຼືຊື້ເປັນຄວາມຄຸ້ມຄອງເສີມໄດ້ ແລະ ຕົວບົດສັນຍາຂຽນໄວ້ຢູ່ບ່ອນໃດ? ບໍ່ແມ່ນແຜ່ນພັບໂຄສະນາ. ຕົວບົດສັນຍາ. ໃຫ້ຖາມຄຳຖາມດຽວກັນນີ້ ສຳລັບພະຍຸ ດິນເຈື່ອນ ແລະ ແຜ່ນດິນໄຫວ ແລະ ຖາມນຳວ່າສັນຍາເປັນແບບຄຸ້ມຄອງສະເພາະໄພທີ່ລະບຸຊື່ ຫຼືແບບຄຸ້ມຄອງທຸກຄວາມສ່ຽງ.

ທ່ານຈະອອກສັນຍາໃນຊື່ຂອງຂ້ອຍເອງໄດ້ບໍ່ ແລະ ຕ້ອງການຫຼັກຖານຢັ້ງຢືນຜົນປະໂຫຍດແບບໃດ? ໃຫ້ຖາມໃນຖານະຜູ້ເຊົ່າ ເຈົ້າຂອງສິ່ງປຸກສ້າງ ຫຼືເຈົ້າຂອງຫ້ອງຄອນໂດ ແລ້ວແຕ່ວ່າທ່ານເປັນຜູ້ໃດ. ຖ້າຄຳຕອບພາທ່ານໄປສູ່ການເອົາຊື່ຄົນລາວ ຫຼືບໍລິສັດລາວໃສ່ໃນສັນຍາ ໃຫ້ຖາມຕໍ່ວ່າ ນັ້ນເປັນຂໍ້ກຳນົດຂອງກົດໝາຍ ຫຼືເປັນພຽງແນວປະຕິບັດຂອງບໍລິສັດ ແລະ ໃຫ້ໄດ້ຄຳຕອບນັ້ນເປັນລາຍລັກອັກສອນເຊັ່ນກັນ.

ວົງເງິນປະກັນໄພຕັ້ງເປັນໂດລາໄດ້ບໍ່ ແລະ ມີການປັບຕາມດັດຊະນີໃຫ້ບໍ່? ຈາກນັ້ນໃຫ້ຖາມວ່າ ຈະນຳໃຊ້ຫຼັກການສະເລ່ຍແນວໃດໃນເວລາຮຽກຮ້ອງ ຖ້າຄ່າເງິນກີບຂະຫຍັບໄປແລ້ວ.

ພາສາໃດເປັນພາສາທີ່ມີຜົນບັງຄັບໃຊ້? ສັນຍາຕ້ອງອອກເປັນພາສາລາວ ແລະ ສະບັບພາສາອັງກິດເປັນພຽງເອກະສານເສີມທີ່ຈະມີກໍໄດ້ ບໍ່ແມ່ນຕົວສັນຍາເອງ. ຖ້າທ່ານໄດ້ຮັບຕົວບົດພາສາອັງກິດ ໃຫ້ຖາມວ່າ ຈະເປັນແນວໃດເມື່ອມັນຂັດກັບສະບັບພາສາລາວ ແລະ ໃຫ້ຊອກຫາຂໍ້ກຳນົດເລື່ອງພາສາທີ່ມີຜົນບັງຄັບໃຊ້ ຢ່າຄາດເດົາເອົາເອງ.

ໃຜແຈ້ງການຮຽກຮ້ອງໄດ້ ແລະ ຕ້ອງແຈ້ງພາຍໃນເມື່ອໃດ? 5 ວັນເປັນຄ່າມາດຕະຖານຕາມກົດໝາຍ ແລະ ມັນສັ້ນ. ຖ້າທ່ານບໍ່ໄດ້ພັກອາໄສຢູ່ນີ້ ໃຫ້ລະບຸໄວ້ລ່ວງໜ້າວ່າໃຜມີສິດແຈ້ງແທນທ່ານ ແລະ ໃຫ້ແນ່ໃຈວ່າຄົນນັ້ນຮູ້ຕົວ.

ທ່ານມີການປະກັນໄພຕໍ່ບໍ່ ແລະ ກັບຜູ້ໃດ? ທ່ານຮຽກຮ້ອງເອົາກັບຜູ້ຮັບປະກັນໄພຕໍ່ໂດຍກົງບໍ່ໄດ້ ແຕ່ການຮູ້ວ່າຄວາມສ່ຽງນັ້ນວາງຢູ່ເທິງສັນຍາປະກັນໄພຕໍ່ຂອງສາກົນ ບອກເລື່ອງຈິງແກ່ທ່ານໄດ້ ວ່າຄວາມເສຍຫາຍກ້ອນໃຫຍ່ຈະຖືກຮັບໄວ້ໄດ້ຫຼືບໍ່.

ສະຫຼຸບຢ່າງຊື່ຕົງກໍຄື ການປະກັນໄພໃນລາວບາງກວ່າທີ່ຄວາມສ່ຽງສົມຄວນຈະໄດ້ຮັບ ມີໂຄງສ້າງທາງກົດໝາຍທີ່ດີກວ່າຊື່ສຽງຂອງມັນ ແລະ ເກືອບບໍ່ມີການບັນທຶກໄວ້ຢ່າງເປີດເຜີຍເລີຍ. ສ່ວນປະສົມແບບນັ້ນ ໃຫ້ລາງວັນແກ່ຜູ້ຊື້ທີ່ຖາມຄຳຖາມທີ່ຄົມຄາຍ ແລະ ເກັບຄຳຕອບໄວ້ ແລະ ລົງໂທດຜູ້ທີ່ຄາດເອົາວ່າ ສັນຍາປະກັນໄພຈະເຮັດວຽກຄືກັບຢູ່ບ້ານເກີດຂອງຕົນ.

ໝາຍເຫດກ່ຽວກັບແຫຼ່ງຂໍ້ມູນ ແລະ ສິ່ງທີ່ພວກເຮົາຕັ້ງໃຈບໍ່ໄດ້ຂຽນເຖິງ. ກົດໝາຍປະກັນໄພລາວສະບັບດຽວທີ່ຜູ້ອ່ານທີ່ບໍ່ຮູ້ພາສາລາວເຂົ້າເຖິງໄດ້ເປັນພາສາອັງກິດ ແມ່ນຕົວບົດປີ 2011 ເຊິ່ງກົດໝາຍປັດຈຸບັນປີ 2019 ໄດ້ປ່ຽນແທນແລ້ວ. ພວກເຮົາອ່ານຕົວບົດປີ 2011 ຄົບທັງສະບັບ ແລະ ກົນໄກທີ່ອະທິບາຍໄວ້ຂ້າງເທິງນັ້ນມາຈາກຕົວບົດດັ່ງກ່າວ ແຕ່ພວກເຮົາຫາກົດໝາຍປັດຈຸບັນມາອ່ານບໍ່ໄດ້ ບໍ່ວ່າໃນພາສາໃດ. ດ້ວຍເຫດນັ້ນ ພວກເຮົາຈຶ່ງບໍ່ໄດ້ອ້າງເລກມາດຕາໃດເລີຍໃນບົດຄວາມນີ້ ເພາະການຍົກຂໍ້ກຳນົດຈາກກົດໝາຍທີ່ຖືກຍົກເລີກແລ້ວມາເວົ້າຄືກັບວ່າຍັງໃຊ້ຢູ່ ຈະຮ້າຍແຮງກວ່າການບໍ່ເວົ້າຫຍັງເລີຍ. ຂໍໃຫ້ຖືທຸກຢ່າງໃນນີ້ເປັນພຽງຮູບຮ່າງຂອງລະບອບ ທີ່ຕ້ອງໄປຢືນຢັນກັບຕົວບົດປັດຈຸບັນ ໂດຍຜູ້ທີ່ອ່ານມັນໄດ້. ພວກເຮົາຍັງບໍ່ໄດ້ເຜີຍແຜ່ຕົວເລກຄ່າທຳນຽມ ວົງເງິນປະກັນໄພ ສະຖິຕິການສະສາງຄ່າສິນໄໝທົດແທນ ຫຼືຊື່ ແລະ ຈຳນວນຂອງບໍລິສັດປະກັນໄພ ເພາະບໍ່ມີແຫຼ່ງຂໍ້ມູນສາທາລະນະທີ່ເຊື່ອຖືໄດ້ສຳລັບສິ່ງເຫຼົ່ານັ້ນເລີຍ. ອົງການຄຸ້ມຄອງບໍ່ໄດ້ເຜີຍແຜ່ບັນຊີລາຍຊື່ບໍລິສັດປະກັນໄພທີ່ມີໃບອະນຸຍາດ ແລະ ບໍ່ໄດ້ເຜີຍແຜ່ຂໍ້ມູນການຮ້ອງທຸກ ຫຼືການຮຽກຮ້ອງຄ່າສິນໄໝທົດແທນ ເຊິ່ງກົດໝາຍເອງກໍອະທິບາຍເລື່ອງນີ້ໄວ້ ຄື ບໍລິສັດປະກັນໄພມີສິດເຜີຍແຜ່ບົດລາຍງານການເງິນທີ່ໄດ້ຮັບການກວດສອບແລ້ວ ບໍ່ແມ່ນມີພັນທະຕ້ອງເຜີຍແຜ່.

ບົດຄວາມນີ້ເປັນຂໍ້ມູນທົ່ວໄປ ບໍ່ແມ່ນຄຳແນະນຳທາງກົດໝາຍ ຫຼືທາງການປະກັນໄພ. ກົດໝາຍລາວມີການປ່ຽນແປງ ຄວາມຄຸ້ມຄອງຂຶ້ນກັບຖ້ອຍຄຳໃນສັນຍາປະກັນໄພສະບັບຂອງທ່ານທັງໝົດ ແລະ ຫຼາຍຄຳຖາມທີ່ຍົກຂຶ້ນມາໃນນີ້ ຕອບໄດ້ດ້ວຍການອ່ານເອກະສານທີ່ພວກເຮົາຍັງບໍ່ເຄີຍເຫັນເທົ່ານັ້ນ. ຂໍໃຫ້ກວດສອບທຸກສິ່ງທີ່ທ່ານຕັ້ງໃຈຈະອີງໃສ່ ກັບນາຍໜ້າປະກັນໄພທີ່ມີໃບອະນຸຍາດຂອງລາວ ແລະ ສຳນັກງານກົດໝາຍທີ່ມີໃບອະນຸຍາດຂອງລາວ ກ່ອນທ່ານຈະມອບເງິນ.