ຕອນດິນຜືນນັ້ນຢູ່ລາວ ປຸກເຮືອນໄດ້ບໍ?

ໃບຕາດິນທີ່ສະອາດບອກທ່ານວ່າໃຜເປັນຜູ້ຖືທີ່ດິນຜືນນັ້ນ ແຕ່ມັນບໍ່ໄດ້ບອກວ່າທ່ານຈະເຮັດຫຍັງກັບມັນໄດ້ແດ່. ກົດໝາຍລາວແບ່ງທຸກຕາແມັດຂອງແຜ່ນດິນອອກເປັນໜຶ່ງໃນແປດປະເພດທີ່ດິນ ແລະເຮືອນຫຼັງໜຶ່ງຢູ່ໄດ້ພຽງປະເພດດຽວເທົ່ານັ້ນ ນັ້ນຄືດິນປຸກສ້າງ. ຕອນດິນຜືນໜຶ່ງອາດມີໃບຕາດິນທີ່ບໍ່ມີຂໍ້ຕິຕຽນ ມີເຈົ້າຂອງທີ່ຊັດເຈນ ບໍ່ມີການຈຳນອງ ບໍ່ມີຂໍ້ຂັດແຍ່ງ ບໍ່ມີການບຸກລຸກ ແຕ່ຍັງເປັນດິນກະສິກຳທີ່ບໍ່ອະນຸຍາດໃຫ້ປຸກເຮືອນຢູ່ໄດ້ຢ່າງຖືກຕ້ອງຕາມກົດໝາຍ. ການປ່ຽນສິ່ງນັ້ນບໍ່ແມ່ນເລື່ອງທີ່ຫ້ອງການຂັ້ນເມືອງຈະຕົກລົງໃຫ້ໄດ້. ຕາມກົດໝາຍວ່າດ້ວຍທີ່ດິນ ປີ 2019 ອຳນາດຕັດສິນຢູ່ທີ່ສະພາປະຊາຊົນຂັ້ນແຂວງ ຄືອົງການດຽວກັນກັບທີ່ຕັດສິນໂຄງການເນື້ອທີ່ 50 ເຮັກຕາ. ນີ້ຄືຊ່ອງຫວ່າງທີ່ງຽບທີ່ສຸດ ແລະແພງທີ່ສຸດ ລະຫວ່າງສິ່ງທີ່ຜູ້ຊື້ກວດເບິ່ງ ກັບສິ່ງທີ່ຜູ້ຊື້ຕ້ອງການແທ້.

ແປດປະເພດທີ່ດິນຕາມກົດໝາຍລາວມີຫຍັງແດ່?

ມາດຕາ 21 ຂອງກົດໝາຍວ່າດ້ວຍທີ່ດິນ ປີ 2019 ແບ່ງທີ່ດິນອອກເປັນແປດປະເພດ ຄືດິນກະສິກຳ, ດິນປ່າໄມ້, ດິນເນື້ອທີ່ນ້ຳ, ດິນອຸດສາຫະກຳ, ດິນຄົມມະນາຄົມ, ດິນວັດທະນະທຳ, ດິນປ້ອງກັນຊາດປ້ອງກັນຄວາມສະຫງົບ ແລະດິນປຸກສ້າງ. ບັນຊີນີ້ປິດແລ້ວ ບໍ່ມີປະເພດທີເກົ້າ. ທຸກຕອນດິນຢູ່ໃນປະເພດໃດປະເພດໜຶ່ງ ລວມທັງຕອນດິນທີ່ເຂົາກຳລັງພາທ່ານໄປເບິ່ງນຳ.

ໃນແປດປະເພດນັ້ນ ມີສາມປະເພດທີ່ມັກເຮັດໃຫ້ຜູ້ຊື້ຕັ້ງໂຕບໍ່ທັນ. ດິນປ່າໄມ້ ຖືກກຳນົດໂດຍການຈັດແບ່ງຂອງລັດ ບໍ່ແມ່ນໂດຍວ່າມີຕົ້ນໄມ້ຢືນຢູ່ເທິງນັ້ນ ຫຼືບໍ່. ຕອນດິນທີ່ຖາງແລ້ວ ຮາບພຽງ ແລະເບິ່ງຄືທຳມະດາທຸກຢ່າງ ກໍຍັງອາດເປັນດິນປ່າໄມ້ໃນທະບຽນຢູ່. ດິນເນື້ອທີ່ນ້ຳ ກວມເອົາໜອງບຶງ, ໜອງນ້ຳ, ທົ່ງຫຍ້າທີ່ນ້ຳຂັງ, ດິນແຄມນ້ຳ ແລະດິນທີ່ເກີດຂຶ້ນໃໝ່ ແລະມັນສາມາດຢູ່ຊ້ອນພາຍໃນອີກປະເພດໜຶ່ງ ໂດຍບໍ່ໄດ້ແທນທີ່ປະເພດນັ້ນ. ຕາມແຄມນ້ຳຂອງ ແລະທົ່ວເຂດທົ່ງຕ່ຳທາງທິດຕາເວັນອອກຂອງນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ເລື່ອງນີ້ສຳຄັນຫຼາຍ. ດິນຄົມມະນາຄົມ ໃນຄຳແປພາສາອັງກິດຟັງຄືເລື່ອງການສື່ສານ ແຕ່ຄຳລາວໝາຍເຖິງການຂົນສົ່ງ ແລະໂຄງລ່າງພື້ນຖານ ຄືເສັ້ນທາງ ແລະເຂດສະຫງວນສອງຟາກທາງ, ຮ່ອງລະບາຍນ້ຳ, ບ່ອນຕັ້ງຂົວ, ສະໜາມບິນ, ທາງລົດໄຟ, ສະຖານີ ແລະບ່ອນຕັ້ງໂຄງລ່າງໂທລະຄົມ. ດິນແຖບໜ້າຂອງຕອນດິນຜືນໜຶ່ງອາດຕົກເປັນຂອງປະເພດນີ້ໄດ້.

ຍັງມີອີກສອງວິທີໃນການພັນລະນາທີ່ດິນລາວ ທີ່ຄົນມັກເຂົ້າໃຈຜິດວ່າແມ່ນປະເພດທີ່ດິນ ແຕ່ບໍ່ແມ່ນ. ກົດໝາຍຍັງແບ່ງທີ່ດິນອອກເປັນສາມເຂດຕາມຄວາມສູງ ຄືເຂດພຽງ, ເຂດພູພຽງ ແລະເຂດພູດອຍ ຊຶ່ງເປັນການແບ່ງທາງພູມສາດ ບໍ່ແມ່ນທາງລະບຽບການ. ແລະມັນຍັງແບ່ງການນຳໃຊ້ທີ່ດິນອອກເປັນສອງຈຸດປະສົງ ຄືການອະນຸລັກ ແລະການພັດທະນາ. ທັງສອງຢ່າງນີ້ບໍ່ໄດ້ແທນແປດປະເພດ ແລະບໍ່ມີຢ່າງໃດຕອບຄຳຖາມວ່າທ່ານປຸກສ້າງໄດ້ ຫຼືບໍ່ໄດ້.

ເປັນຫຍັງດິນປຸກສ້າງຈຶ່ງເປັນປະເພດດຽວທີ່ເຮືອນຢູ່ໄດ້?

ມາດຕາ 70 ນິຍາມດິນປຸກສ້າງວ່າແມ່ນທີ່ດິນທີ່ນຳໃຊ້ເຂົ້າໃນການພັດທະນາຕົວເມືອງໃໝ່ ແລະການປຸກສ້າງບ່ອນຢູ່ອາໄສ, ຫ້ອງການ, ສິ່ງອຳນວຍຄວາມສະດວກສາທາລະນະ, ສະຖານທີ່ການຄ້າ ແລະການບໍລິການ ພ້ອມທັງສິ່ງປຸກສ້າງອື່ນໆ ໃນເຂດທີ່ໄດ້ຈັດສັນໄວ້ ແລະສອດຄ່ອງກັບຜັງເມືອງ. ຈາກນັ້ນມາດຕາ 71 ແບ່ງມັນອອກເປັນຫ້າປະເພດຍ່ອຍ. ເຮືອນຄອບຄົວສ່ວນຕົວຢູ່ໃນປະເພດຍ່ອຍທີສອງ ຄືດິນທີ່ນຳໃຊ້ເຂົ້າໃນການປຸກສ້າງບ່ອນຢູ່ອາໄສຂອງບຸກຄົນ ແລະຄອບຄົວ. ຄອນໂດມິນຽມ, ອາຄານຫ້ອງແຖວ, ໂຮງແຮມ ຫຼືເຮືອນພັກ ຢູ່ໃນປະເພດຍ່ອຍທີສີ່ ຮ່ວມກັບສູນການຄ້າ. ວິນລາທີ່ທ່ານຕັ້ງໃຈຈະປ່ອຍເຊົ່າເປັນທຸລະກິດ ກັບວິນລາທີ່ທ່ານຕັ້ງໃຈຈະຢູ່ເອງ ຈຶ່ງບໍ່ຈຳເປັນຕ້ອງຢູ່ບ່ອນດຽວກັນໃນການແບ່ງນັ້ນ.

ມາດຕາ 76 ຕື່ມກອນປະຕູບານທີສອງເຂົ້າໄປ. ການປຸກສ້າງທັງໝົດຕ້ອງສອດຄ່ອງກັບຜັງເມືອງ, ຕ້ອງໄດ້ຮັບອະນຸຍາດຈາກອົງການທີ່ມີສິດອຳນາດ ແລະຕ້ອງໄດ້ມາດຕະຖານດ້ານເຕັກນິກ. ສະນັ້ນຄຳຖາມເລື່ອງປະເພດທີ່ດິນ ກັບຄຳຖາມເລື່ອງໃບອະນຸຍາດ ຄືສອງປະຕູທີ່ແຍກກັນ ແລະຕອນດິນທີ່ບໍ່ແມ່ນດິນປຸກສ້າງບໍ່ຄວນຜ່ານປະຕູທີສອງໄດ້. ໃນຄວາມເປັນຈິງນີ້ໝາຍຄວາມວ່າ ການປຸກສ້າງໂດຍບໍ່ໄດ້ປ່ຽນປະເພດ ສ່ວນຫຼາຍກໍຄືການປຸກສ້າງໂດຍບໍ່ມີໃບອະນຸຍາດທີ່ຖືກຕ້ອງນຳ ຊຶ່ງເປັນຂໍ້ບົກຜ່ອງທີສອງທີ່ເປັນເອກະລາດຈາກຂໍ້ທຳອິດ ແລະມັນມັກຈະໂຜ່ຂຶ້ນມາຕອນຂາຍຕໍ່ ບໍ່ແມ່ນຕອນກຳລັງກໍ່ສ້າງ.

ມີລາຍລະອຽດທາງບໍລິຫານຢ່າງໜຶ່ງທີ່ຄວນຮູ້ໄວ້ ເພາະມັນອະທິບາຍວ່າເປັນຫຍັງການປ່ຽນປະເພດຈຶ່ງຊັກຊ້າ. ດິນປຸກສ້າງຢູ່ໃນຄວາມຮັບຜິດຊອບຂອງກະຊວງໂຍທາທິການ ແລະຂົນສົ່ງ. ດິນກະສິກຳ ແລະດິນປ່າໄມ້ ຢູ່ໃນຄວາມຮັບຜິດຊອບຂອງພາກສ່ວນກະສິກຳ. ການຍ້າຍຕອນດິນຈາກປະເພດໜຶ່ງໄປອີກປະເພດໜຶ່ງ ຈຶ່ງເປັນການຍ້າຍມັນຂ້າມກະຊວງ ນັ້ນຄືເຫດຜົນທີ່ການເຊັນຮັບຮອງບໍ່ໄດ້ຈົບຢູ່ຕູ້ບໍລິການດຽວ.

ອ່ານປະເພດທີ່ດິນອອກຈາກໃບຕາດິນໄດ້ບໍ?

ຄົງຈະບໍ່ໄດ້ ແລະການເຂົ້າໃຈວ່າເປັນຫຍັງ ຈະບອກທ່ານວ່າຄວນຂໍເອກະສານໃດແທນ.

ກົດໝາຍວ່າດ້ວຍທີ່ດິນເວົ້າໄວ້ຈະແຈ້ງວ່າ ປະເພດທີ່ດິນຢູ່ໃນຊັ້ນຂອງສຳມະໂນທີ່ດິນ. ມາດຕາ 93 ອະທິບາຍການຂຶ້ນທະບຽນສຳມະໂນທີ່ດິນວ່າແມ່ນການເກັບກຳສະຖິຕິຂອງທີ່ດິນແຕ່ລະປະເພດເຂົ້າໃນປຶ້ມສຳມະໂນທີ່ດິນ ແລະຖານຂໍ້ມູນສຳມະໂນທີ່ດິນ ຊຶ່ງສ້າງຂຶ້ນສຳລັບແຕ່ລະປະເພດທີ່ດິນ ໂດຍຫ້ອງການທີ່ດິນຂັ້ນເມືອງຮ່ວມກັບອຳນາດການປົກຄອງບ້ານ. ຈາກນັ້ນມາດຕາ 94 ລະບຸຫ້າອົງປະກອບຂອງການຈົດທະບຽນອອກໃບຕາດິນ ຄືແຜນທີ່ຕອນດິນສະເພາະລາຍ, ແຜນທີ່ຕາດິນ, ທະບຽນທີ່ດິນ ແລະປຶ້ມທະບຽນ, ບັນຊີດັດຊະນີຕອນດິນ ແລະຕົວໃບຕາດິນເອງ.

ຄາວນີ້ລອງອ່ານເບິ່ງວ່າກົດໝາຍບອກວ່າເອກະສານເຫຼົ່ານັ້ນມີເນື້ອໃນຫຍັງແດ່. ມາດຕາ 95 ລະບຸເນື້ອໃນຂອງແຜນທີ່ຕອນດິນສະເພາະລາຍ ຄືເລກອ້າງອີງແຜນທີ່, ເລກຕອນດິນ, ມາດຕາສ່ວນ, ທີ່ຕັ້ງ, ຂະໜາດ, ເລກຫຼັກໝາຍເຂດແດນ, ເລກຕອນດິນຂ້າງຄຽງ, ເສັ້ນທາງ ແລະຮ່ອງລະບາຍນ້ຳທີ່ຕິດກັນ. ມາດຕາ 96 ລະບຸເນື້ອໃນຂອງແຜນທີ່ຕາດິນ ຄືເລກອ້າງອີງແຜນທີ່, ເລກອ້າງອີງຕອນດິນ, ທີ່ຕັ້ງເຂດແດນ, ເສັ້ນທາງ ແລະຮ່ອງລະບາຍນ້ຳ. ປະເພດທີ່ດິນບໍ່ປະກົດຢູ່ໃນບັນຊີໃດໃນສອງບັນຊີນັ້ນ. ມາດຕາ 99 ອະທິບາຍໃບຕາດິນວ່າແມ່ນເອກະສານທີ່ຄັດລອກອອກມາຢ່າງຄືກັນຈາກທະບຽນທີ່ດິນ ແລະປ່ອຍໃຫ້ເນື້ອໃນລະອຽດ ພ້ອມທັງຮູບແບບຂອງໃບຕາດິນ ຖືກກຳນົດໂດຍລະບຽບການຂອງກະຊວງ ບໍ່ແມ່ນໂດຍຕົວກົດໝາຍເອງ.

ພວກເຮົາຫາລະບຽບການສະບັບນັ້ນມາອ່ານບໍ່ໄດ້ ສະນັ້ນຄຳຖາມທີ່ວ່າປະເພດທີ່ດິນຖືກພິມຢູ່ໜ້າໃບຕາດິນລາວ ຫຼືບໍ່ ຈຶ່ງເປັນຄຳຖາມທີ່ພວກເຮົາຕອບຢ່າງໝັ້ນໃຈບໍ່ໄດ້ ແລະແຫຼ່ງໃດທີ່ບອກທ່ານແບບຟັນທົງວ່າແມ່ນ ຫຼືບໍ່ແມ່ນ ກໍຄືການເວົ້າໄກກວ່າທີ່ກົດໝາຍເວົ້າໄວ້. ສິ່ງທີ່ຈະແຈ້ງແມ່ນທິດທາງທີ່ຄວນໄປເບິ່ງ. ທະບຽນຄືສິ່ງທີ່ມີຜົນຜູກພັນ ແລະໃບຕາດິນເປັນພຽງສຳເນົາຂອງມັນ ສະນັ້ນເອກະສານທີ່ຄວນຂໍແມ່ນໃບຄັດຕິດສຳມະໂນທີ່ດິນ ຫຼືທະບຽນທີ່ດິນ ຈາກຫ້ອງການທີ່ດິນຂັ້ນເມືອງ ບໍ່ແມ່ນພຽງໃບຕາດິນທີ່ຜູ້ຂາຍຖືຢູ່ໃນມື. ມາດຕາ 91 ໃຫ້ສິດແກ່ບຸກຄົນ ແລະນິຕິບຸກຄົນ ໃນການເຂົ້າເຖິງຂໍ້ມູນທີ່ດິນໃນລະບົບຂໍ້ມູນຂ່າວສານທີ່ດິນແຫ່ງຊາດ ໂດຍການເສຍຄ່າທຳນຽມ ຊຶ່ງເຮັດໃຫ້ການຄົ້ນຫາປະເພດທີ່ດິນເປັນສິດ ບໍ່ແມ່ນການຂໍຄວາມກະລຸນາ. ສ່ວນວ່າລະບົບນັ້ນຄົບຖ້ວນ ແລະຄົ້ນຫາຕອນດິນຂອງທ່ານໄດ້ແທ້ ຫຼືບໍ່ ນັ້ນເປັນຄຳຖາມພາກປະຕິບັດອີກຢ່າງໜຶ່ງຕ່າງຫາກ.

ຂໍແຜນຈັດສັນທີ່ດິນ ແລະແຜນນຳໃຊ້ທີ່ດິນຂອງບ້ານນັ້ນມາເບິ່ງນຳ. ສອງເອກະສານນັ້ນຄືສິ່ງທີ່ບອກທ່ານວ່າປະເພດທີ່ດິນຜືນນັ້ນຖືກຄາດໝາຍໃຫ້ກາຍເປັນຫຍັງ ຊຶ່ງເປັນຕົວກຳນົດແທ້ຈິງວ່າຄຳຮ້ອງຂໍປ່ຽນປະເພດຈະມີຄວາມຫວັງ ຫຼືບໍ່.

ໃຜມີສິດປ່ຽນຕອນດິນຈາກດິນກະສິກຳມາເປັນດິນປຸກສ້າງ?

ນີ້ຄືຂໍ້ຄົ້ນພົບທີ່ປ່ຽນຮູບການເຈລະຈາສ່ວນຫຼາຍ ແລະມັນບໍ່ແມ່ນສິ່ງທີ່ຜູ້ຊື້ມັກຖືກບອກ.

ມາດຕາ 27 ລະບຸອົງການທີ່ມີສິດຕັດສິນການປ່ຽນປະເພດທີ່ດິນໄວ້ພຽງສາມອົງການ ຄືສະພາແຫ່ງຊາດ, ລັດຖະບານ ແລະສະພາປະຊາຊົນຂັ້ນແຂວງ. ມາດຕາ 30 ໃຫ້ສະພາປະຊາຊົນຂັ້ນແຂວງເປັນຜູ້ຕັດສິນການປ່ຽນດິນກະສິກຳທີ່ມີເນື້ອທີ່ຫຼຸດ 50 ເຮັກຕາ ຕໍ່ໜຶ່ງໂຄງການ. ມາດຕາ 29 ສົ່ງເນື້ອທີ່ 50 ຫາ 100 ເຮັກຕາ ຂຶ້ນເຖິງລັດຖະບານ ແລະໃຫຍ່ກວ່ານັ້ນຂຶ້ນເຖິງສະພາແຫ່ງຊາດ.

ອ່ານເສັ້ນແບ່ງນີ້ໃຫ້ລະອຽດ. ມັນບໍ່ມີຂອບເຂດຕ່ຳສຸດ. ຕອນດິນສວນ 600 ຕາແມັດ ກັບທີ່ດິນ 49 ເຮັກຕາ ຖືກຕັດສິນໂດຍອົງການດຽວກັນ ຄືສະພາປະຊາຊົນຂັ້ນແຂວງ ຫຼືຢູ່ນະຄອນຫຼວງກໍແມ່ນສະພາປະຊາຊົນນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ. ອຳນາດການປົກຄອງຂັ້ນເມືອງມີພຽງສິດເຂົ້າຮ່ວມໃນການປ່ຽນປະເພດເປັນແຕ່ລະໄລຍະ ສ່ວນອຳນາດການປົກຄອງບ້ານບໍ່ໄດ້ຢູ່ໃນການຕັດສິນເລີຍ. ຖ້າຜູ້ຂາຍ ຫຼືນາຍໜ້າບອກທ່ານວ່າຫ້ອງການຂັ້ນເມືອງປ່ຽນໃຫ້ໄດ້ ຫຼືວ່ານາຍບ້ານຈະຈັດການໃຫ້ ນັ້ນບໍ່ແມ່ນສິ່ງທີ່ກົດໝາຍກຳນົດໄວ້. ໃຫ້ຖືວ່າມັນເປັນສັນຍານກ່ຽວກັບການຊື້ຂາຍນັ້ນ ຫຼາຍກວ່າຈະເປັນທາງອອກຂອງບັນຫາ.

ການປ່ຽນປະເພດຍັງເປັນເລື່ອງຂອງການພິຈາລະນາ ບໍ່ແມ່ນເລື່ອງອັດຕະໂນມັດ. ມາດຕາ 25 ອະນຸຍາດໃຫ້ປ່ຽນໄດ້ສະເພາະເມື່ອເຫັນວ່າມີຄວາມຈຳເປັນຕ້ອງນຳໃຊ້ທີ່ດິນເຂົ້າໃນຈຸດປະສົງອື່ນ ເພື່ອໃຫ້ເກີດຜົນປະໂຫຍດສູງສຸດ ແລະຍົກລະດັບຊີວິດການເປັນຢູ່ຂອງປະຊາຊົນ ໂດຍສອດຄ່ອງກັບແຜນແມ່ບົດຈັດສັນທີ່ດິນ ພ້ອມທັງແຜນນຳໃຊ້ທີ່ດິນຂອງຂະແໜງການ ແລະຂອງທ້ອງຖິ່ນ ແລະຕ້ອງມີຜົນກະທົບຕໍ່ສັງຄົມ ແລະສິ່ງແວດລ້ອມໜ້ອຍທີ່ສຸດ. ນັ້ນຄືການວັດແທກຕາມຈຸດປະສົງ ບໍ່ແມ່ນສິດທີ່ຕິດຕົວມາ. ອ່ານແບບໃຊ້ໄດ້ຈິງກໍຄື ການປ່ຽນປະເພດແມ່ນຍ່າງຕາມແຜນ. ບ່ອນທີ່ຕອນດິນຖືກໝາຍໄວ້ໃນແຜນຈັດສັນທີ່ດິນຂອງທ້ອງຖິ່ນວ່າຈະເປັນເຂດຕົວເມືອງໃນອະນາຄົດ ຄຳຮ້ອງກໍມີພື້ນຖານທີ່ສົມເຫດສົມຜົນ. ບ່ອນທີ່ມັນຢູ່ໃນເຂດທີ່ແຜນຮັກສາໄວ້ໃຫ້ເປັນດິນກະສິກຳ ພື້ນຖານທາງກົດໝາຍທີ່ຈະອະນຸມັດແມ່ນບາງຫຼາຍ ບໍ່ວ່າຜູ້ຂາຍຈະເຕັມໃຈສ່ຳໃດກໍຕາມ.

ມີສອງຢ່າງທີ່ພວກເຮົາຕັ້ງໃຈຈະບໍ່ບອກທ່ານ. ກົດໝາຍບໍ່ໄດ້ກຳນົດຈຳນວນຄ່າທຳນຽມການປ່ຽນປະເພດໄວ້ ໂດຍປ່ອຍໃຫ້ລັດຖະບານເປັນຜູ້ກຳນົດ ສະນັ້ນຕົວເລກໃດທີ່ທ່ານອ່ານພົບຢູ່ອິນເຕີເນັດແມ່ນບໍ່ມີແຫຼ່ງອ້າງອີງ. ແລະກົດໝາຍກໍບໍ່ໄດ້ກຳນົດເວລາຕາຍຕົວສຳລັບການຕັດສິນ ສະນັ້ນກຳນົດເວລາໃດທີ່ມີຄົນສັນຍາໄວ້ ແມ່ນການຄາດຄະເນຂອງຜູ້ນັ້ນ ບໍ່ແມ່ນສິດຕາມກົດໝາຍ. ພວກເຮົາຍັງຢືນຢັນບໍ່ໄດ້ວ່າສະພາປະຊາຊົນຂັ້ນແຂວງເປີດກອງປະຊຸມພິຈາລະນາຕອນດິນທີ່ຢູ່ອາໄສຜືນດຽວແທ້ ຫຼືວ່າການປ່ຽນປະເພດຕອນນ້ອຍໆ ຖືກລວມເຂົ້າໃນການປັບປຸງແຜນເປັນແຕ່ລະໄລຍະ. ຊ່ອງຫວ່າງລະຫວ່າງຕົວໜັງສືກົດໝາຍ ກັບໜ້າຕູ້ບໍລິການ ຄືຄຳຖາມທຳອິດທີ່ຄວນຖາມທະນາຍຄວາມທີ່ມີໃບອະນຸຍາດໃນລາວ.

ຖ້າຝືນປຸກເຮືອນເທິງດິນກະສິກຳຈະເກີດຫຍັງຂຶ້ນ?

ຕື່ນເຕັ້ນໜ້ອຍກວ່າທີ່ອິນເຕີເນັດເລົ່າ ແຕ່ເປັນຄວາມເສຍຫາຍທີ່ຄ່ອຍໆກັດກິນຫຼາຍກວ່າ.

ມີສອງຂໍ້ຫ້າມທີ່ນຳໃຊ້ໂດຍກົງ. ມາດຕາ 159 ຫ້າມການນຳໃຊ້ທີ່ດິນຜິດຈາກຈຸດປະສົງ ແລະຜິດຈາກກົດໝາຍ ພ້ອມທັງຫ້າມການປ່ຽນປະເພດທີ່ດິນ ຫຼືປ່ຽນຈຸດປະສົງການນຳໃຊ້ທີ່ດິນ ໂດຍບໍ່ໄດ້ຮັບອະນຸຍາດ ໂດຍແຍກເປັນສອງຂໍ້ຕ່າງຫາກ. ມາດຕາ 141 ວາງພັນທະທີ່ຄູ່ກັນນັ້ນໃສ່ຜູ້ມີສິດນຳໃຊ້ທຸກຄົນ ຄືໃຫ້ນຳໃຊ້ທີ່ດິນຕາມຈຸດປະສົງຂອງມັນ ແລະໃຫ້ຂໍອະນຸມັດກ່ອນຈຶ່ງປ່ຽນປະເພດໄດ້.

ມາດຕາວ່າດ້ວຍການລົງໂທດ ຄືມາດຕາ 186 ວາງເປັນຂັ້ນໄດ ບໍ່ແມ່ນມາດຕະການດຽວ ຄືການສຶກສາອົບຮົມ, ການກ່າວເຕືອນ, ມາດຕະການທາງວິໄນ, ການປັບໃໝ, ການໃຊ້ແທນຄ່າເສຍຫາຍ ຫຼືການລົງໂທດທາງອາຍາ. ມັນບໍ່ໄດ້ຕິດຈຳນວນເງິນໄວ້ ສະນັ້ນຄ່າປັບໃໝສະເພາະໃດທີ່ມີຄົນບອກທ່ານ ແມ່ນບໍ່ໄດ້ມາຈາກກົດໝາຍວ່າດ້ວຍທີ່ດິນ. ມາດຕາ 161 ຈັດການນຳໃຊ້ທີ່ດິນຜິດຈຸດປະສົງໄວ້ເປັນເລື່ອງທາງບໍລິຫານ ຊຶ່ງຫ້ອງການທີ່ດິນຂັ້ນເມືອງພິຈາລະນາຮ່ວມກັບກະຊວງທີ່ຄຸ້ມຄອງປະເພດນັ້ນ, ຕັດສິນໂດຍອຳນາດການປົກຄອງຂັ້ນເມືອງ, ອຸທອນຂຶ້ນຂັ້ນແຂວງ ແລະຈາກນັ້ນສາມາດສົ່ງເປັນລາຍລັກອັກສອນຂຶ້ນສານປະຊາຊົນໄດ້.

ມີຄວາມແຕກຕ່າງຢ່າງໜຶ່ງທີ່ຄວນເວົ້າໃຫ້ຊັດ ເພາະການເຂົ້າໃຈຜິດຈຸດນີ້ສ້າງພາບທີ່ໜ້າຢ້ານ ແລະບໍ່ຖືກຕ້ອງ. ມາດຕາ 8 ກຳນົດວ່າ ສິ່ງປຸກສ້າງເທິງທີ່ດິນທີ່ຄອບຄອງໂດຍຜິດກົດໝາຍ ຫຼືທີ່ດິນທີ່ຖືກບຸກລຸກ ຈະຖືກຮື້ຖອນໂດຍບໍ່ມີການຊົດເຊີຍ. ຂໍ້ກຳນົດນັ້ນເວົ້າເຖິງການເຂົ້າຢຶດຄອງທີ່ດິນທີ່ທ່ານບໍ່ມີສິດ. ມັນບໍ່ແມ່ນສະຖານະການດຽວກັນກັບຜູ້ມີສິດຖືກຕ້ອງຕາມກົດໝາຍ ທີ່ປຸກສ້າງເທິງຕອນດິນຂອງຕົນເອງໃນປະເພດທີ່ຜິດ ຊຶ່ງເລື່ອງນັ້ນຍ່າງຕາມຂັ້ນໄດຂອງມາດຕາ 186 ແລະໃນກໍລະນີຮ້າຍແຮງທີ່ສຸດ ຈຶ່ງໄປຕາມເສັ້ນທາງການຖອນສິດ ເມື່ອທີ່ດິນຖືກນຳໃຊ້ຂັດກັບກົດໝາຍ ຫຼືຂັດກັບສັນຍາ. ພວກເຮົາບໍ່ພົບຄະດີໃດໃນລາວທີ່ມີການລາຍງານ ແລະບໍ່ພົບຂ່າວທີ່ໜ້າເຊື່ອຖືກ່ຽວກັບການຮື້ຖອນເຮືອນຢູ່ອາໄສຍ້ອນປະເພດທີ່ດິນຜິດ. ພວກເຮົາຍັງບໍ່ພົບສະຖິຕິການບັງຄັບໃຊ້ໃດໆ ເລີຍ ນັ້ນຄືເຫດຜົນທີ່ຄຳແນະນຳຢ່າງຊື່ສັດແມ່ນ ຢ່າຄິດໄລ່ຄວາມຜ່ອນຜັນເຂົ້າໃນລາຄາ ເພາະການບໍ່ມີບັນທຶກການບັງຄັບໃຊ້ ບໍ່ແມ່ນຫຼັກຖານວ່າມີນະໂຍບາຍຜ່ອນຜັນ.

ຄວາມເສຍຫາຍທີ່ແນ່ນອນກວ່າແມ່ນຢ່າງງຽບໆ. ເຮືອນທີ່ປຸກໂດຍບໍ່ໄດ້ປ່ຽນປະເພດ ຄືເຮືອນທີ່ປຸກໂດຍບໍ່ມີໃບອະນຸຍາດທີ່ມັນບໍ່ມີທາງໄດ້ມາຢ່າງຖືກຕ້ອງຢູ່ແລ້ວ. ຂໍ້ບົກຜ່ອງນັ້ນບໍ່ໄດ້ຫາຍໄປ ມັນຖືກສົ່ງຕໍ່. ມັນຈະໂຜ່ຂຶ້ນມາຕອນທ່ານຢາກຂາຍ, ຕອນທະນາຍຄວາມຂອງຜູ້ຊື້ອ່ານແຟ້ມ, ຕອນທະນາຄານເບິ່ງຫຼັກຊັບຄ້ຳປະກັນ ແລະຕອນລູກຫຼານພະຍາຍາມພິສູດວ່າສິ່ງທີ່ຕົນໄດ້ຮັບມານັ້ນແມ່ນຫຍັງ.

ປະເພດທີ່ດິນປ່ຽນສິ່ງທີ່ຄົນຕ່າງປະເທດເຮັດໄດ້ບໍ?

ມັນເປັນຕົວຕັດສິນເລີຍ. ທຸກເສັ້ນທາງທີ່ຖືກຕ້ອງຕາມກົດໝາຍ ທີ່ຄົນຕ່າງປະເທດຈະເຂົ້າສູ່ອະສັງຫາທີ່ຢູ່ອາໄສໃນລາວໄດ້ ລ້ວນແຕ່ເປັນເສັ້ນທາງເທິງດິນປຸກສ້າງ ແລະນີ້ຄືຈຸດທີ່ປະເພດທີ່ດິນເຊົາເປັນເລື່ອງເອກະສານປີກຍ່ອຍ.

ມາດຕາ 3 ວາງຈຸດຢືນພື້ນຖານໄວ້. ບຸກຄົນຕ່າງປະເທດສາມາດເຊົ່າທີ່ດິນ, ຮັບສຳປະທານທີ່ດິນຂອງລັດ, ຊື້ສິດນຳໃຊ້ທີ່ດິນຂອງລັດທີ່ຈັດສັນໃຫ້ໃນໄລຍະເວລາຈຳກັດ ແລະເຊົ່າທີ່ດິນຈາກພົນລະເມືອງລາວ. ສີ່ເສັ້ນທາງ ແລະແຕ່ລະເສັ້ນທາງກໍໄປພົບກັບຄຳຖາມເລື່ອງປະເພດທີ່ດິນທັງໝົດ.

ການເຊົ່າຈາກພົນລະເມືອງລາວ ມີເພດານ 30 ປີ ຕາມມາດຕາ 117 ຕໍ່ອາຍຸໄດ້ຕາມທີ່ຕົກລົງກັນ ແລະໃນເງື່ອນໄຂທີ່ບົດສະຫຼຸບສ່ວນຫຼາຍລືມກ່າວເຖິງ ມັນຕ້ອງໄດ້ຮັບການເຫັນດີຈາກອຳນາດການປົກຄອງຂັ້ນແຂວງ ຕາມການສະເໜີຂອງພະແນກທີ່ດິນຂັ້ນແຂວງ ພ້ອມທັງມີການຢັ້ງຢືນຈາກອຳນາດການປົກຄອງບ້ານ ຫຼືໂນຕາລີ ແລະຈົດທະບຽນຢູ່ຫ້ອງການທີ່ດິນຂັ້ນເມືອງ. ການເຊົ່າ ຫຼືສຳປະທານທີ່ດິນຂອງລັດ ໄປໄດ້ເຖິງ 50 ປີ ຕາມມາດຕາ 119 ຕ້ອງຜ່ານການປະມູນ ແລະອອກເປັນໃບຕາດິນຂອງລັດໃນຊື່ຂອງຜູ້ເຊົ່າ. ການຊື້ສິດນຳໃຊ້ທີ່ດິນຂອງລັດທີ່ຈັດສັນໃຫ້ ໃນໄລຍະຈຳກັດເຖິງ 50 ປີ ເປັນເສັ້ນທາງທີ່ມີຈິງຕາມມາດຕາ 123 ຫາ 125 ແຕ່ມາດຕາ 125 ສະຫງວນການຂາຍແບບນັ້ນໃຫ້ຄົນຕ່າງປະເທດທຸກກໍລະນີໄວ້ໃຫ້ລັດຖະບານ ບໍ່ແມ່ນຂັ້ນແຂວງ, ຮຽກຮ້ອງໃຫ້ມີການປະມູນ ແລະລະບຸໄວ້ຢ່າງຈະແຈ້ງວ່າ ອຳນາດການປົກຄອງຂັ້ນເມືອງ ແລະຂັ້ນບ້ານ ບໍ່ມີສິດຕັດສິນ. ມັນເປັນເສັ້ນທາງສຳລັບຜູ້ພັດທະນາ ແລະໂຄງການ ບໍ່ແມ່ນສຳລັບວິນລາຫຼັງດຽວ. ຫ້ອງຄອນໂດມິນຽມ ຕາມມາດຕາ 132 ໃຫ້ຜູ້ຊື້ຕ່າງປະເທດເປັນເຈົ້າຂອງຫ້ອງນັ້ນຕະຫຼອດອາຍຸການນຳໃຊ້ຂອງອາຄານ ໃນຂະນະທີ່ສິດນຳໃຊ້ທີ່ດິນຍັງຢູ່ກັບນິຕິບຸກຄົນທີ່ຖືມັນ.

ຄາວນີ້ເອົາປະເພດທີ່ດິນໃສ່ຄືນເຂົ້າໄປ. ມາດຕາ 71 ຈັດຄອນໂດມິນຽມ, ອາຄານຫ້ອງແຖວ ແລະທີ່ດິນຂອງລັດທີ່ຈັດສັນເພື່ອຂາຍໃນໄລຍະຈຳກັດ ໄວ້ໃນດິນປຸກສ້າງໂດຍນິຍາມ. ມາດຕາ 122 ບັງຄັບໃຫ້ຜູ້ເຊົ່າ ແລະຜູ້ຮັບສຳປະທານທຸກຄົນ ນຳໃຊ້ທີ່ດິນຕາມຈຸດປະສົງຂອງມັນ. ຕິດຕາມສາຍນັ້ນໄປແລ້ວທ່ານຈະຮອດຂໍ້ສະຫຼຸບທີ່ບົດຄວາມທັງບົດນີ້ສ້າງຂຶ້ນອ້ອມມັນ ຄື ບໍ່ມີເສັ້ນທາງໃດເລີຍທີ່ຄົນຕ່າງປະເທດຈະໄດ້ດິນກະສິກຳມາເພື່ອຢູ່ອາໄສ. ການເຊົ່າຕອນດິນກະສິກຳ 30 ປີ ຈາກເຈົ້າຂອງຄົນລາວ ກໍຄືການເຊົ່າດິນກະສິກຳ. ສັນຍາເຊົ່າມີຜົນສົມບູນ. ແຕ່ການປຸກເຮືອນເທິງມັນບໍ່ມີຜົນ. ແລະການປ່ຽນປະເພດຕອນດິນກ່ອນ ກໍບໍ່ແມ່ນສິ່ງທີ່ສັນຍາເຊົ່າຈະເຮັດໃຫ້ສຳເລັດໄດ້ ເພາະມີພຽງຜູ້ຖືໃບຕາດິນທີ່ເປັນຄົນລາວເທົ່ານັ້ນທີ່ຍື່ນຄຳຮ້ອງໄດ້ ແລະມີພຽງສະພາປະຊາຊົນຂັ້ນແຂວງເທົ່ານັ້ນທີ່ຕັດສິນໄດ້.

ຍັງມີອີກສາມກົດລະບຽບທີ່ຢູ່ໃນການສົນທະນາດຽວກັນນີ້. ສິດນຳໃຊ້ທີ່ດິນຕົກທອດເປັນມູນມໍລະດົກໄດ້ສະເພາະໃຫ້ພົນລະເມືອງລາວທີ່ອາໄສຢູ່ໃນປະເທດຢ່າງຖາວອນ ສະນັ້ນຄູ່ຄອງ ຫຼືລູກທີ່ເປັນຄົນຕ່າງປະເທດຈຶ່ງບໍ່ໄດ້ຮັບມູນມໍລະດົກເປັນສິດນຳໃຊ້ທີ່ດິນ ເຖິງແມ່ນສິດຕາມສັນຍາເຊົ່າ, ສຳປະທານ ແລະການຊື້ໃນໄລຍະຈຳກັດ ຈະສືບຕໍ່ໄດ້ພາຍໃນອາຍຸທີ່ຍັງເຫຼືອ ແລະຫ້ອງຄອນໂດມິນຽມກໍເປັນເຈົ້າຂອງໄດ້ຕະຫຼອດອາຍຸຂອງອາຄານ. ສິດນຳໃຊ້ທີ່ດິນສິ້ນສຸດລົງເມື່ອເສຍສັນຊາດລາວ ຊຶ່ງເປັນເລື່ອງສຳຄັນສຳລັບຜູ້ຊື້ທີ່ມີເຊື້ອສາຍລາວ ແລະສຳລັບຜູ້ທີ່ວາງແຜນຂໍສັນຊາດ. ແລະມາດຕາ 186 ກຳນົດວ່າ ໃນກໍລະນີທີ່ມີການຂາຍສິດນຳໃຊ້ທີ່ດິນໃຫ້ຄົນຕ່າງປະເທດ ໂດຍການຈົດທະບຽນທີ່ດິນໃນຊື່ຂອງຄົນຕ່າງປະເທດ ຫຼືໂດຍບໍ່ມີຊື່ຂອງພົນລະເມືອງລາວ ຄູ່ກໍລະນີຈະຖືກລົງໂທດ ແລະ ທີ່ດິນຖືກຮິບເປັນຂອງລັດ. ການໃສ່ຊື່ຄົນອື່ນແທນ ບໍ່ໄດ້ຖືກລົງໂທດດ້ວຍຄ່າປັບໃໝ. ມັນຖືກລົງໂທດດ້ວຍການເສຍຊັບສິນນັ້ນໄປ.

ດິນນາຮອບນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນກຳລັງຖືກປ່ຽນຜັງຕາມການຂະຫຍາຍຕົວຂອງເມືອງບໍ?

ຢ່າງຊ້າໆ ແລະບໍ່ຫວືຫວາເທົ່າກັບຕົວເລກໃນຫົວຂ່າວ ແຕ່ທິດທາງນັ້ນມີຈິງ ແລະນັ້ນຄືເຫດຜົນທີ່ຄຳຖາມນີ້ຍັງມີຊີວິດຢູ່ໃນປີ 2026.

ການອະນຸມັດການລົງທຶນຢູ່ລາວເພີ່ມຂຶ້ນ 68 ສ່ວນຮ້ອຍ ຮອດປະມານ 8.5 ຕື້ໂດລາສະຫະລັດ ໃນຊ່ວງເຈັດເດືອນທຳອິດຂອງປີ 2026 ໃນຂະນະທີ່ເງິນທີ່ໄຫຼເຂົ້າມາແທ້ຫາກໍຜ່ານໜຶ່ງຕື້ໂດລາໄປໜ້ອຍດຽວ. ຊ່ອງຫວ່າງລະຫວ່າງສິ່ງທີ່ອະນຸມັດແລ້ວ ກັບສິ່ງທີ່ມາຮອດແທ້ ຄືການອ່ານຕົວເລກນັ້ນຢ່າງຊື່ສັດ ແລະເປັນເຄື່ອງເຕືອນວ່າ ການອະນຸມັດແມ່ນແຜນການ ບໍ່ແມ່ນອາຄານ. ໃນເດືອນສິງຫາ ປີ 2026 ລັດຖະບານຍັງໄດ້ຈັດກອງປະຊຸມລະດັບຊາດຄັ້ງທຳອິດວ່າດ້ວຍການສົ່ງເສີມ ແລະຄຸ້ມຄອງການລົງທຶນ ແລະຕົກລົງໃຫ້ລວມສູນການອະນຸມັດໂຄງການສຳປະທານ ແລະໂຄງການທີ່ຖືກຄວບຄຸມ ລວມທັງສຳປະທານທີ່ດິນຂະໜາດໃຫຍ່ ເຂົ້າໃນຄະນະກຳມະການລົງທຶນຢູ່ຂັ້ນສູນກາງ, ນະຄອນຫຼວງ ແລະຂັ້ນແຂວງ ໂດຍຈະມີການປັບປຸງດຳລັດທີ່ຄຸ້ມຄອງເລື່ອງນີ້ຕາມມາ. ຍັງບໍ່ມີການປະກາດຕົວບົດສະບັບປັບປຸງ ສະນັ້ນຍັງບໍ່ມີຫຍັງກາຍເປັນກົດໝາຍທີ່ແນ່ນອນ ແຕ່ທິດທາງທີ່ກຳລັງໄປແມ່ນຈຸດຕັດສິນໜ້ອຍລົງ ແລະສູງຂຶ້ນ.

ຢູ່ໃຕ້ຕົວເລກເຫຼົ່ານັ້ນ ຕົວທີ່ດິນເອງກໍປ່ຽນມືປ່ຽນຈຸດປະສົງມາຫຼາຍສິບປີແລ້ວ. ການສຶກສາທາງວິຊາການສະບັບໜຶ່ງກ່ຽວກັບນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ທີ່ໃຊ້ຂໍ້ມູນສຳມະໂນປະຊາກອນ ແລະຂໍ້ມູນດາວທຽມ ພົບວ່າເນື້ອທີ່ທີ່ມີສິ່ງປຸກສ້າງເພີ່ມຈາກປະມານ 3 ສ່ວນຮ້ອຍຂອງເນື້ອທີ່ນະຄອນຫຼວງໃນປີ 1995 ຂຶ້ນເປັນເກືອບ 13 ສ່ວນຮ້ອຍໃນປີ 2015. ດິນນາໃນຊ່ວງ 20 ປີດຽວກັນນັ້ນຫຼຸດລົງພຽງເລັກນ້ອຍ ຈາກປະມານ 16.5 ສ່ວນຮ້ອຍ ມາເປັນປະມານ 15.5 ສ່ວນຮ້ອຍ. ປ່າໄມ້ຫຼຸດແຮງທີ່ສຸດ ຄືເກືອບ 12 ຈຸດສ່ວນຮ້ອຍ. ຄຳເວົ້າທີ່ຄົມ ແລະຖືກຕ້ອງກວ່າຈຶ່ງບໍ່ແມ່ນວ່າວຽງຈັນກຳລັງເອົາຄອນກຣີດທັບທົ່ງນາ ແຕ່ແມ່ນວ່າການຂະຫຍາຍຕົວຂອງເມືອງແລ່ນໄວທີ່ສຸດໃສ່ປ່າໄມ້ ແລະດິນຫວ່າງເປົ່າ ໃນຂະນະທີ່ດິນນາຄ່ອຍໆເຊາະຫາຍໄປຕາມຂອບ. ນັ້ນເປັນການສຶກສາສະບັບດຽວ ທີ່ຂໍ້ມູນຢຸດຢູ່ປີ 2015 ສະນັ້ນໃຫ້ຖືວ່າເປັນທິດທາງ ບໍ່ແມ່ນການວັດແທກຂອງມື້ນີ້.

ແຜນທີ່ຄວນຈະຄຸ້ມຄອງເລື່ອງນີ້ແມ່ນແຜນແມ່ບົດນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ທີ່ສ້າງຂຶ້ນໃນປີ 2010 ແລະ 2011 ໂດຍມີການຊ່ວຍເຫຼືອດ້ານເຕັກນິກຈາກຍີ່ປຸ່ນ ສ້າງຂຶ້ນອ້ອມແນວຄິດການກະຈາຍການເຕີບໂຕອອກເປັນຫຼາຍໃຈກາງ ແລະການຮັກສາແຖບສີຂຽວທີ່ຕັ້ງໃຈໃຫ້ອະນຸລັກດິນກະສິກຳຮອບຕົວເມືອງ. ການປະເມີນທາງວິຊາການທີ່ເປັນອິດສະຫຼະລາຍງານວ່າ ຂອບເຂດຂອງແຖບສີຂຽວຖືກຄອບຄອງໄປແລ້ວເປັນສ່ວນໃຫຍ່ ໂດຍເຂດທີ່ມີສິ່ງປຸກສ້າງ, ເຂດສຳປະທານ ແລະດິນຫວ່າງເປົ່າ ແລະລະບຸສາເຫດວ່າມາຈາກການບັງຄັບໃຊ້ທີ່ອ່ອນແອ ບໍ່ແມ່ນຈາກຂໍ້ບົກຜ່ອງຂອງຕົວແຜນ. ສ່ວນວ່າແຜນນັ້ນຍັງເປັນສະບັບທີ່ໃຊ້ຢູ່ ຫຼືບໍ່ ເປັນຄຳຖາມສຳລັບພະແນກໂຍທາທິການ ແລະຂົນສົ່ງນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ແລະການຈັດເຂດຂອງຕອນດິນໃດຕອນໜຶ່ງ ເປັນຄຳຖາມທີ່ທ່ານຄວນຖາມກ່ຽວກັບຕອນດິນນັ້ນໂດຍກົງ ບໍ່ແມ່ນຄາດເອົາຈາກແຜນທີ່ຂອງເມືອງທັງເມືອງ.

ມີຂໍ້ຄົ້ນພົບໜຶ່ງໃນທາງລົບທີ່ຄວນເວົ້າອອກມາ ເພາະຜູ້ຊື້ມັກຖາມ. ອ່ານກົດໝາຍວ່າດ້ວຍທີ່ດິນທັງສະບັບແລ້ວ ດິນນາບໍ່ມີການປົກປ້ອງພິເສດຈາກການປ່ຽນປະເພດ. ມັນບໍ່ແມ່ນປະເພດຍ່ອຍ, ມັນບໍ່ມີເສັ້ນແບ່ງການອະນຸມັດຕ່າງຫາກ ແລະບ່ອນດຽວທີ່ຄຳນີ້ປະກົດແມ່ນເລື່ອງການຫຼຸດຜ່ອນ ແລະການຍົກເວັ້ນຄ່າທຳນຽມນຳໃຊ້ທີ່ດິນ. ພວກເຮົາໄດ້ຄົ້ນຫາຂໍ້ຕົກລົງ ຫຼືລະບຽບການສະເພາະຂອງນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ທີ່ຈຳກັດການປ່ຽນປະເພດ ຫຼືການຖົມດິນນາ ແຕ່ຫາບໍ່ພົບ ຊຶ່ງບໍ່ໄດ້ໝາຍຄວາມວ່າຢືນຢັນໄດ້ວ່າມັນບໍ່ມີ.

ກ່ອນວາງເງິນມັດຈຳ ຄວນຖາມຫຍັງແດ່?

ຫົກຄຳຖາມ ຕາມລຳດັບນີ້ ກ່ອນເງິນຈະຍ້າຍໄປໃສ.

ຕອນດິນນີ້ເປັນປະເພດຫຍັງ ແລະເອກະສານໃດເປັນຜູ້ບອກ? ບໍ່ແມ່ນຄຳຕອບຂອງຜູ້ຂາຍ ແຕ່ແມ່ນເອກະສານ. ຂໍໃບຄັດຕິດສຳມະໂນທີ່ດິນ ຫຼືທະບຽນທີ່ດິນ ຈາກຫ້ອງການທີ່ດິນຂັ້ນເມືອງຕາມເລກຕອນດິນນັ້ນ ແລ້ວອ່ານທຽບກັບໃບຕາດິນ.

ແຜນນຳໃຊ້ທີ່ດິນຂອງທ້ອງຖິ່ນບອກວ່າເຂດນີ້ຈະກາຍເປັນຫຍັງ? ແຜນນັ້ນ ທີ່ໄດ້ຮັບການຮັບຮອງໃນຂັ້ນແຂວງ ຄືຕົວທຳນາຍທີ່ດີທີ່ສຸດເທົ່າທີ່ມີ ວ່າການປ່ຽນປະເພດຈະໄດ້ຮັບການອະນຸມັດ ຫຼືບໍ່. ແລະມັນຍັງເປັນສິ່ງທີ່ກວດໄດ້ຖືກທີ່ສຸດນຳ.

ຖ້າຕ້ອງປ່ຽນປະເພດ ໃຜເປັນຜູ້ຍື່ນຄຳຮ້ອງ ແລະຍື່ນຕໍ່ອົງການໃດ? ຄຳຕອບທີ່ຖືກຕ້ອງມີພຽງຄຳຕອບດຽວ ຄືສະພາປະຊາຊົນຂັ້ນແຂວງ. ຄຳຕອບໃດທີ່ເອີ້ນຊື່ຫ້ອງການຂັ້ນເມືອງ ຫຼືບ້ານ ຄວນເຮັດໃຫ້ການຊື້ຂາຍຢຸດໄວ້ກ່ອນ ຈົນກວ່າທ່ານຈະຮູ້ວ່າເປັນຫຍັງຈຶ່ງຕອບແບບນັ້ນ.

ການຊື້ຂາຍນີ້ມີເງື່ອນໄຂຜູກກັບການປ່ຽນປະເພດບໍ ແລະໃຜແບກຄວາມສ່ຽງຖ້າມັນບໍ່ສຳເລັດ? ຖ້າການປ່ຽນປະເພດເປັນພຽງພິທີການແທ້ ຜູ້ຂາຍກໍຈະຮັບເງື່ອນໄຂບັງຄັບກ່ອນໄດ້. ຄວາມລັງເລທີ່ຈະຮັບເງື່ອນໄຂນັ້ນ ຄືຂໍ້ມູນຢ່າງໜຶ່ງ.

ມີໃບອະນຸຍາດປຸກສ້າງບໍ ຫຼືມີເສັ້ນທາງທີ່ໜ້າເຊື່ອຖືທີ່ຈະໄດ້ມາບໍ? ໃບອະນຸຍາດທີ່ບໍ່ຄວນຈະອອກໄດ້ຢ່າງຖືກຕ້ອງ ຮ້າຍແຮງກວ່າການບໍ່ມີໃບອະນຸຍາດເລີຍ ເພາະມັນເຮັດໃຫ້ຂໍ້ບົກຜ່ອງເບິ່ງຄືຖືກແກ້ໄຂແລ້ວ.

ເສັ້ນທາງທີ່ເຂົາສະເໜີໃຫ້ທ່ານ ກົງກັບປະເພດທີ່ດິນບໍ? ສັນຍາເຊົ່າ 30 ປີ ເປັນເຄື່ອງມືທີ່ດີເທິງດິນປຸກສ້າງ ແຕ່ເປັນຂຸມດັກເທິງດິນກະສິກຳ. ໂຄງສ້າງທີ່ເອົາໃບຕາດິນໄປໃສ່ຊື່ໝູ່ຄົນລາວ ບໍ່ແມ່ນທາງລັດ ມັນຄືການຈັດແຈງຢ່າງດຽວທີ່ກົດໝາຍຕອບດ້ວຍການຮິບຊັບ.

ທັງໝົດນີ້ບໍ່ໄດ້ເຮັດໃຫ້ທີ່ດິນລາວເປັນຊັບສິນທີ່ບໍ່ດີ. ມັນພຽງເຮັດໃຫ້ມັນເປັນຊັບສິນທີ່ຄວາມຈິງຊີ້ຂາດຖືກບັນທຶກໄວ້ບ່ອນອື່ນ ບໍ່ແມ່ນບ່ອນທີ່ຜູ້ຊື້ເຄີຍຊິນເບິ່ງ. ໃບຕາດິນຕອບວ່າໃຜ. ທະບຽນຕອບວ່າຫຍັງ. ການຊື້ຢ່າງດີໃນລາວ ໝາຍເຖິງການອ່ານທັງສອງຢ່າງ.

ໝາຍເຫດເລື່ອງແຫຼ່ງຂໍ້ມູນ. ກົດໝາຍວ່າດ້ວຍທີ່ດິນ ປີ 2019 ມີໃຫ້ຜູ້ອ່ານທີ່ບໍ່ແມ່ນຄົນລາວພຽງໃນຄຳແປທີ່ບໍ່ເປັນທາງການ ແລະຕົວບົດພາສາລາວໃນລັດຖະບັນຍັດເປັນຕົວທີ່ມີຜົນບັງຄັບໃຊ້. ເລກມາດຕາເຊື່ອຖືໄດ້ ສ່ວນຖ້ອຍຄຳທີ່ແນ່ນອນໃນພາສາອັງກິດເຊື່ອຖືບໍ່ໄດ້. ພວກເຮົາຕັ້ງໃຈບໍ່ໃສ່ຄ່າທຳນຽມການປ່ຽນປະເພດ, ໄລຍະເວລາດຳເນີນການ ແລະຈຳນວນຄ່າປັບໃໝ ເພາະກົດໝາຍບໍ່ໄດ້ກຳນົດໄວ້ ແລະຕົວເລກທີ່ແຜ່ຢູ່ອິນເຕີເນັດບໍ່ມີແຫຼ່ງອ້າງອີງ. ຂໍໃຫ້ສັງເກດນຳວ່າ ກະຊວງທີ່ຖືກເອີ້ນເປັນອົງການຄຸ້ມຄອງທີ່ດິນຕະຫຼອດທັງກົດໝາຍນັ້ນ ໄດ້ຖືກຮວມເຂົ້າເປັນກະຊວງກະສິກຳ ແລະສິ່ງແວດລ້ອມ ໃນປີ 2025 ສະນັ້ນຊື່ຫ້ອງການທີ່ທ່ານພົບອາດຕ່າງຈາກຊື່ໃນຕົວບົດ.

ບົດຄວາມນີ້ເປັນຂໍ້ມູນທົ່ວໄປ ບໍ່ແມ່ນຄຳແນະນຳທາງກົດໝາຍ. ກົດໝາຍລາວມີການປ່ຽນແປງ, ຫຼາຍເລື່ອງຂຶ້ນກັບຕອນດິນສະເພາະ ແລະຫຼາຍຄຳຖາມທີ່ຍົກຂຶ້ນມາໃນນີ້ຕ້ອງໄປແກ້ຢູ່ໜ້າຕູ້ບໍລິການຫ້ອງການທີ່ດິນຂັ້ນເມືອງເທົ່ານັ້ນ. ກວດສອບທຸກສິ່ງທີ່ທ່ານຕັ້ງໃຈຈະອີງໃສ່ ກັບບໍລິສັດກົດໝາຍທີ່ມີໃບອະນຸຍາດໃນລາວ ກ່ອນທ່ານຈະມອບເງິນ.